ΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΗ...ΚΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ

 

Τι μπορεί να κάνει η εμμηνόπαυση στον εγκέφαλο

Η εμμηνόπαυση σχετίζεται με μειωμένη φαιά ουσία στις περιοχές μνήμης και συναισθημάτων , με παρόμοιες αλλαγές στις χρήστριες ορμονικής υποκατάστασης (HRT).Για πολλές γυναίκες, η εμμηνόπαυση φέρνει αλλαγές στη διάθεση, τον ύπνο και τη σκέψη, αλλά αυτό που συμβαίνει στον εγκέφαλο είναι λιγότερο σαφές.Τώρα, ερευνητές του Πανεπιστημίου του Cambridge αναφέρουν ότι η εμμηνόπαυση συνδέεται με μειωμένη φαιά ουσία σε περιοχές του εγκεφάλου που εμπλέκονται στη μνήμη και τον συναισθηματικό έλεγχο, με παρόμοιες ή μεγαλύτερες αλλαγές να παρατηρούνται σε γυναίκες που χρησιμοποίησαν ορμονοθεραπεία (HRT).

Εμμηνόπαυση και υγεία του εγκεφάλου

Η εμμηνόπαυση είναι ένα βιολογικό στάδιο που βιώνουν πολλές γυναίκες, ωστόσο οι επιπτώσεις της στον εγκέφαλο δεν είναι ακόμη πλήρως κατανοητές. 

Η έρευνα έχει επικεντρωθεί πολύ περισσότερο στην εγκυμοσύνη ή τη γήρανση, 

αφήνοντας την εμμηνόπαυση σχετικά υπομελετημένη, ιδιαίτερα όσον αφορά τη δομή του εγκεφάλου.

Τα συμπτώματα που σχετίζονται με την εμμηνόπαυση μπορεί να επιμένουν για χρόνια, επηρεάζοντας την εργασία, τις σχέσεις και την ψυχική υγεία.

Η ΘΟΥ συνταγογραφείται συνήθως για τη διαχείριση των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης και η χρήση της έχει αυξηθεί απότομα τα τελευταία χρόνια, με το 15% των γυναικών ηλικίας 45-64 ετών στην Αγγλία να έχουν συνταγογραφήσει θεραπεία το 2023.

«Οι περισσότερες γυναίκες θα περάσουν από την εμμηνόπαυση και μπορεί να είναι ένα γεγονός που θα αλλάξει τη ζωή τους, είτε λαμβάνουν ορμονική θεραπεία είτε όχι», δήλωσε η συν-συγγραφέας Δρ. Christelle Langley , γνωστική νευροεπιστήμονας από το Πανεπιστήμιο του Cambridge.

Ορισμένες μελέτες υποδεικνύουν ότι η απώλεια οιστρογόνων κατά την εμμηνόπαυση μπορεί να συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο άνοιας . Άλλες αναφέρουν ουδέτερες ή θετικές επιδράσεις της ΘΟΥ , ανάλογα με το πότε ξεκινά η θεραπεία και ποιος μελετάται.

Οι προηγούμενες εργασίες σε αυτό το θέμα έχουν περιοριστεί από μικρά δείγματα ή από μια στενή εστίαση μόνο στη γνωστική λειτουργία. Σπάνιες είναι οι μελέτες μεγάλου πληθυσμού που αξιολογούν μαζί την ψυχική υγεία, τις δεξιότητες σκέψης και τη δομή του εγκεφάλου.

Η νέα μελέτη είχε ως στόχο να εξετάσει πώς η εμμηνόπαυση και η θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης (HRT) σχετίζονται με τη διάθεση, τον ύπνο, τη γνωστική λειτουργία και τον όγκο της φαιάς ουσίας σε βασικές περιοχές του εγκεφάλου.

Μελέτη της εμμηνόπαυσης και της ορμονοθεραπείας (HRT) με μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου

Η ομάδα ανέλυσε δεδομένα από σχεδόν 125.000 γυναίκες από την UK Biobank. Οι συμμετέχουσες ομαδοποιήθηκαν σε προεμμηνοπαυσιακές, μετεμμηνοπαυσιακές χωρίς ορμονική θεραπεία (HRT) ή μετεμμηνοπαυσιακές με ορμονική θεραπεία (HRT). Περίπου 11.000 από αυτές τις γυναίκες υποβλήθηκαν επίσης σε μαγνητική τομογραφία (MRI) .

Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια σχετικά με τη διάθεση, τον ύπνο και την υγεία, και ορισμένοι συμμετείχαν σε απλές δοκιμασίες σκέψης που μετρούσαν τον χρόνο αντίδρασης και τη μνήμη. Χρησιμοποιήθηκαν σαρώσεις εγκεφάλου για τη μέτρηση του όγκου της φαιάς ουσίας σε περιοχές που συνδέονται με τη μνήμη και τον συναισθηματικό έλεγχο, συμπεριλαμβανομένου του ιππόκαμπου, του ενδορινικού φλοιού και του πρόσθιου φλοιού του προσαγωγίου.

Μια περιοχή πύλης που μεταφέρει πληροφορίες μεταξύ του ιππόκαμπου και του υπόλοιπου εγκεφάλου, σημαντική για την επεξεργασία της μνήμης.

Πρόσθιος φλοιός του προσαγωγίου

Μια περιοχή του εγκεφάλου που εμπλέκεταιστη συναισθηματική ρύθμιση, την προσοχή και τη λήψη αποφάσεων.Οι αναλύσεις έλαβαν υπόψη παράγοντες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα αποτελέσματα, όπως η ηλικία, η εκπαίδευση, το εισόδημα, το κάπνισμα, ο δείκτης μάζας σώματος και η προηγούμενη κατάθλιψη.

Οι μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες ανέφεραν περισσότερο άγχος, κατάθλιψη, προβλήματα ύπνου και χρήση αντικαταθλιπτικών σε σχέση με τις προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Οι γυναίκες που είχαν χρησιμοποιήσει ορμονοθεραπεία ανέφεραν υψηλότερα επίπεδα άγχους, κατάθλιψης και κούρασης σε σχέση με τις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες που δεν την είχαν χρησιμοποιήσει ποτέ.

Οι χρόνοι αντίδρασης ήταν πιο αργοί μετά την εμμηνόπαυση, αλλά αυτή η επιβράδυνση ήταν λιγότερο έντονη στις γυναίκες που χρησιμοποιούσαν ΘΟΥ. Η απόδοση της μνήμης δεν διέφερε μεταξύ των ομάδων.

«Καθώς μεγαλώνουμε, οι χρόνοι αντίδρασής μας τείνουν να επιβραδύνονται — είναι απλώς ένα μέρος της φυσικής διαδικασίας γήρανσης και συμβαίνει τόσο στις γυναίκες όσο και στους άνδρες. Μπορείτε να φανταστείτε να σας κάνουν μια ερώτηση σε ένα κουίζ — ενώ μπορεί να καταλήξετε στη σωστή απάντηση ως νεότερος εαυτός σας, οι νεότεροι αναμφίβολα θα φτάσουν εκεί πολύ πιο γρήγορα. Η εμμηνόπαυση φαίνεται να επιταχύνει αυτή τη διαδικασία, αλλά η ορμονοθεραπεία φαίνεται να βάζει φρένο, επιβραδύνοντας ελαφρώς τη διαδικασία γήρανσης», εξήγησε η επικεφαλής συγγραφέας Δρ. Katharina Zühlsdorff , μεταπτυχιακή φοιτήτρια ιατρικής και ερευνήτρια νευροεπιστημών στο Πανεπιστήμιο του Cambridge.

Οι ισχυρότερες επιδράσεις παρατηρήθηκαν σε σαρώσεις εγκεφάλου. Ο όγκος της φαιάς ουσίας ήταν χαμηλότερος σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες και στις τρεις περιοχές που εξετάστηκαν. Οι όγκοι ήταν χαμηλότεροι σε γυναίκες που είχαν χρησιμοποιήσει ορμονοθεραπεία (HRT), ιδιαίτερα στον ιππόκαμπο και στον πρόσθιο φλοιό του προσαγωγίου.

Τι μπορεί να σημαίνει η απώλεια φαιάς ουσίας μετά την εμμηνόπαυση για τις γυναίκες

Οι αλλαγές στη δομή του εγκεφάλου είναι πιο δύσκολο να αγνοηθούν από τις μεταβολές στη διάθεση ή τον ύπνο. Τα αποτελέσματα της μαγνητικής τομογραφίας τοποθετούν την εμμηνόπαυση σταθερά στη συζήτηση για τη μακροπρόθεσμη υγεία του εγκεφάλου.

«Οι περιοχές του εγκεφάλου όπου παρατηρήσαμε αυτές τις διαφορές είναι αυτές που τείνουν να επηρεάζονται από τη νόσο Αλτσχάιμερ. Η εμμηνόπαυση θα μπορούσε να κάνει αυτές τις γυναίκες ευάλωτες αργότερα. Αν και δεν είναι όλη η ιστορία, μπορεί να εξηγήσει γιατί βλέπουμε σχεδόν διπλάσιες περιπτώσεις άνοιας στις γυναίκες από ό,τι στους άνδρες», δήλωσε η αντίστοιχη συγγραφέας Δρ. Μπάρμπαρα Σαχακιάν , καθηγήτρια κλινικής νευροψυχολογίας στο Τμήμα Ψυχιατρικής του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ.

Τα αποτελέσματα αμφισβητούν απλούς ισχυρισμούς ότι η ΘΟΥ προστατεύει τον εγκέφαλο. Οι γυναίκες που χρησιμοποιούσαν ΘΟΥ εμφάνισαν μικρότερους όγκους φαιάς ουσίας και χειρότερες βαθμολογίες ψυχικής υγείας από εκείνες που δεν τη χρησιμοποιούσαν.

Ωστόσο, αυτά τα αποτελέσματα μπορεί να οφείλονταν σε μια μεροληπτική αρχική τιμή. Οι γυναίκες που συνέχισαν να χρησιμοποιούν ΘΟΥ είχαν ήδη υψηλότερα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης πριν από την έναρξη της θεραπείας, και οι γυναίκες με πιο σοβαρά συμπτώματα μπορεί να είναι πιο πιθανό να λάβουν ΘΟΥ.

Η κατάσταση και τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης αναφέρθηκαν επίσης από τις ίδιες τις γυναίκες, και η μελέτη δεν διέθετε πληροφορίες σχετικά με τον τύπο, τη δόση ή το χρονοδιάγραμμα της θεραπείας ορμονικής υποκατάστασης (HRT). Ο πληθυσμός της UK Biobank είναι επίσης πιο υγιής και λιγότερο ποικιλόμορφος από το ευρύ κοινό, και η μελέτη κατέγραψε μόνο ένα στιγμιότυπο χρόνου, πράγμα που σημαίνει ότι δεν μπορεί να δείξει πώς εξελίσσονται οι αλλαγές στον εγκέφαλο πριν ή μετά την εμμηνόπαυση.

Απαιτούνται μακροπρόθεσμες μελέτες που να παρακολουθούν τις γυναίκες κατά τη μετάβαση στην εμμηνόπαυση και ο διαχωρισμός των διαφορετικών μορφών και χρονισμών της ΘΟΥ θα έχει επίσης σημασία.

«Όλες μας πρέπει να είμαστε πιο ευαίσθητες όχι μόνο στη σωματική αλλά και στην ψυχική υγεία των γυναικών κατά την εμμηνόπαυση και να αναγνωρίζουμε πότε δυσκολεύονται. Δεν πρέπει να ντρέπεστε να ενημερώσετε τους άλλους για το τι περνάτε και να ζητήσετε βοήθεια», δήλωσε η Langley.

 

Αναφορά: Zühlsdorff K, Langley C, Bethlehem R, Warrier V, Garcia RR,