ο τρόπος με τον οποίο τα κύτταρα καταναλώνουν τα δικά τους
κατεστραμμένα συστατικά
όταν το σώμα στερείται τροφής.
Αυτός ο φυσικός μηχανισμός βοηθά
στη διατήρηση της κυτταρικής υγείας,
στην απομάκρυνση των τοξινών και
στην ανακύκλωση βασικών υλικών,
παίζοντας κρίσιμο ρόλο στη μακροζωία
και την πρόληψη ασθενειών.
Η ανακάλυψη ρίχνει φως στο
πώς η νηστεία και ο ελεγχόμενος θερμιδικός περιορισμός
μπορούν να πυροδοτήσουν τις διαδικασίες αυτοκαθαρισμού του οργανισμού, προωθώντας την επιδιόρθωση των ιστών, μειώνοντας τη φλεγμονή και ενδεχομένως μειώνοντας τν κίνδυνο νευροεκφυλιστικών ασθενειών και συγκεκριμένων καρκίνων.
Κατανοώντας την αυτοφαγία, μπορούμε να αναπτύξουμε θεραπείες που αξιοποιούν την έμφυτη ικανότητα του οργανισμού να αναζωογονηθεί, ανοίγοντας νέα σύνορα στην ιατρική και την έρευνα μακροζωίας.
Αυτό το βραβευμένο με Νόμπελ έργο αναδεικνύει επίσης την περίπλοκη ισορροπία μεταξύ διατροφής και κυτταρικής υγείας. Εξηγεί γιατί η διαλειμματική νηστεία ή οι περίοδοι στέρησης θρεπτικών συστατικών μπορεί να έχουν βαθιές επιπτώσεις στο μεταβολισμό και τη συνολική ευεξία.
Οι ερευνητές διερευνούν τώρα πώς αυτή η γνώση μπορεί να οδηγήσει σε θεραπείες για διαταραχές που σχετίζονται με την ηλικία, μεταβολικές παθήσεις, ακόμα και θεραπείες καρκίνου.
Το βραβείο αναγνωρίζει δεκαετίες σχολαστικής έρευνας και μια πρωτοποριακή συμβολή στην κατανόηση της ζωής σε κυτταρικό επίπεδο. Υπογραμμίζει την προσαρμοστικότητα του ανθρώπινου σώματος και την έμφυτη ικανότητα του να προστατεύεται και να επιδιορθώνεται σε περιόδους άγχους.
είναι μια φλεγμονώδης διεργασία του πνευμονικού παρεγχύματος, όπου βακτήριδια, ιοί ή άλλοι παθογόνοι μικροοργανισμοί ξεπερνούν τις άμυνες του οργανισμού και
εγκαθίστανται βαθιά στους πνεύμονες.
Η πνευμονία είναι σοβαρή λοίμωξη των πνευμόνων, συχνά βακτηριδιακής ( πνευμονιόκοκκος) ή ιογενούς (COVID-19, γρίπη) αιτιολογίας, που προκαλεί φλεγμονή και συσσώρευση υγρού στις κυψελίδες.
Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν υψηλό πυρετό, βήχα (με ή χωρίς πτύελα), ρίγη, δύσπνοια και πόνο στο στήθος
Εκεί, η έκβαση εξαρτάται λιγότερο από το ίδιο το μικρόβιο και περισσότερο από την ικανότητα του ανοσοποιητικού συστήματος να αντιδράσει έγκαιρα, επαρκώς και χωρίς υπερβολή.
Και ακριβώς σ αυτό το σημείο μπαίνει δυναμικά η βιταμίνη D.
Στο άρθρο του American Journal of Clinical Nutrition, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από την UK Biobank και εξητασαν
τη σχέση των επιπέδων 25-υδροξυβιταμίνης D στον ορό
με τον κίνδυνο νοσηλείας λόγω λοιμώξεων του αναπνευστικού.
Όχι απλών λοιμώξεων. Νοσηλειών.
Η 25-υδροξυβιταμίνη D (25(OH)D)
είναι η κύρια μορφή αποθήκευσης της βιταμίνης D στον οργανισμό και ο πιο αξιόπιστος δείκτης για την εκτίμηση των επιπέδων της, που προέρχεται από το ήπαρ και αξιολογεί την επάρκεια για τη υγεία των οστών και μυών.
Μετρώνται τα επίπεδα της στο αίμα για διάγνωση έλλειψης ή ανεπάρκειας, με τιμές <20 ng/mL να υποδηλώνουν έλλειψη,
20-29 ng/mL ανεπάρκεια, και
>30 ng/mL επάρκεια.
Και μέσα σ αυτές τις λοιμώξεις, η πνευμονία κατέχει κεντρική θέση.
Τα ευρήματα είναι απολύτως ξεκάθαρα.
Άτομα με πολύ χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D, κάτω από 15 nmol/L, δηλαδή κάτω από περίπου 6 ng/mL με τις μονάδες που χρησιμοποιούμε στην Ελλάδα, είχαν 33% αυξημένο κίνδυνο νοσηλείας για λοίμωξη του αναπνευστικού σε σύγκριση με άτομα που είχαν επίπεδα τουλάχιστον 75 nmol/L, δηλαδή περίπου 30 ng/mL.
Αυτές δεν είναι θεωρητικές τιμές.
Είναι τιμές που βλέπουμε καθημερινά στα εργαστήρια.
Για να το πούμε απλά,
όσο χαμηλότερη είναι η βιταμίνη D,
τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα μια λοίμωξη να εξελιχθεί σε πνευμονία που χρειάζεται νοσοκομείο.
Και το ακόμη πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι η σχέση αυτή δεν είναι “όλα ή τίποτα”.
Για κάθε αύξηση κατά 10 nmol/L, δηλαδή περίπου 4 ng/mL, ο κίνδυνος σοβαρής λοίμωξης μειώνεται κατά περίπου 4%.
Μιλάμε για μια σταδιακή,
δοσοεξαρτώμενη σχέση.
Γιατί όμως η πνευμονία συνδέεται τόσο στενά με τη βιταμίνη D;
Η απάντηση βρίσκεται στη βιολογία της άμυνας του πνεύμονα.
Οι πνεύμονες δεν είναι απλώς ασκοί αέρα. Είναι ένα εξαιρετικά ενεργό ανοσολογικό όργανο.
Ο βλεννογόνος του αναπνευστικού διαθέτει κύτταρα που αναγνωρίζουν παθογόνα, εκκρίνουν αντιμικροβιακά πεπτίδια και ρυθμίζουν τη φλεγμονή.
Η βιταμίνη D συμμετέχει άμεσα σε όλες αυτές τις διεργασίες.
Είναι γνωστό ότι η ενεργός μορφή της βιταμίνης D αυξάνει την παραγωγή καθελισιδίνης και β-αμυνσινών, ουσιών με ισχυρή αντιμικροβιακή δράση.
Αυτές οι ουσίες δρουν σαν φυσικά αντιβιοτικά στο επίπεδο του πνευμονικού επιθηλίου.
Όταν τα επίπεδα βιταμίνης D είναι χαμηλά, αυτή η πρώτη γραμμή άμυνας εξασθενεί.
Το μικρόβιο ή ο ιός βρίσκει χώρο να εγκατασταθεί και να πολλαπλασιαστεί.
Ταυτόχρονα, η βιταμίνη D παίζει κρίσιμο ρόλο στη ρύθμιση της φλεγμονής.
Στην πνευμονία, το πρόβλημα δεν είναι μόνο το παθογόνο.
Είναι και η υπερβολική φλεγμονώδης αντίδραση του ίδιου του οργανισμού, που μπορεί να οδηγήσει σε αναπνευστική ανεπάρκεια.
Η βιταμίνη D βοηθά το ανοσοποιητικό να αντιδράσει με ισορροπία, μειώνοντας την υπερβολική παραγωγή προφλεγμονωδών κυτοκινών.
Με απλά λόγια, βοηθά το σώμα να πολεμήσει χωρίς να αυτοτραυματίζεται.
Αυτό εξηγεί γιατί πολλές παρατηρητικές μελέτες, είχαν δείξει ότι
τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο πνευμονίας,
βαρύτερη κλινική εικόνα και μεγαλύτερη διάρκεια νοσηλείας.
Σε ηλικιωμένους, σε άτομα με χρόνια νοσήματα, αλλά και σε φαινομενικά υγιείς ενήλικες, η ανεπάρκεια βιταμίνης D επανέρχεται διαρκώς
ως κοινός παρονομαστής.
Το νέο στοιχείο που φέρνει το άρθρο του American Journal of Clinical Nutrition είναι
ότι επιβεβαιώνει αυτή τη σχέση σε τεράστια κλίμακα και με σκληρό καταληκτικό σημείο:
τη νοσηλεία.
Δεν μιλάμε για ήπια συμπτώματα, ούτε για αυτοαναφερόμενα επεισόδια.
Μιλάμε για πνευμονίες που έστειλαν ανθρώπους στο νοσοκομείο.
Κάποιος θα ρωτήσει εύλογα:
και τα συμπληρώματα;
Μπορούμε δηλαδή να προλάβουμε την πνευμονία απλώς παίρνοντας βιταμίνη D;
Η επιστημονική απάντηση είναι πιο σύνθετη και χρειάζεται ειλικρίνεια.
Οι τυχαιοποιημένες μελέτες συμπληρωματικής χορήγησης βιταμίνης D δείχνουν μέτριο όφελος στη μείωση των οξέων λοιμώξεων του αναπνευστικού, με τα πιο καθαρά οφέλη να παρατηρούνται σε άτομα που ξεκινούν με χαμηλά επίπεδα.
Δεν πρόκειται για πανάκεια. Αλλά δεν πρόκειται και για αδιάφορη παρέμβαση.
Ιδιαίτερα στην πνευμονία, το ζητούμενο δεν είναι να “θεραπεύσουμε” με βιταμίνη D,
αλλά να μειώσουμε την πιθανότητα να φτάσουμε εκεί.
Να ενισχύσουμε τις βασικές άμυνες του οργανισμού, ώστε μια λοίμωξη να παραμείνει ήπια και να μη μετατραπεί σε βαριά πνευμονία.
Και εδώ, η διατήρηση επαρκών επιπέδων βιταμίνης D φαίνεται να έχει ουσιαστική σημασία.
Στην Ελλάδα, βλέπουμε συχνά τιμές 25-υδροξυβιταμίνης D κάτω από 20 ng/mL, ακόμη και σε άτομα που ζουν σε ηλιόλουστο περιβάλλον.
Αυτό από μόνο του δείχνει ότι η έκθεση στον ήλιο δεν αρκεί πάντα και ότι ο σύγχρονος τρόπος ζωής, η ηλικία, η παχυσαρκία και τα χρόνια νοσήματα επηρεάζουν έντονα τα επίπεδα βιταμίνης D.
Όταν αυτές οι χαμηλές τιμές συνδυάζονται με τον χειμώνα και την αυξημένη κυκλοφορία αναπνευστικών παθογόνων, το έδαφος για πνευμονία είναι πρόσφορο.
Συνελονι ειπειν...
η βιταμίνη D δεν“θεραπεύει” την πνευμονία. Η σοβαρή ανεπάρκεια βιταμίνης D συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο να νοσηλευτεί κανείς για πνευμονία.
Και αυτό, σε επίπεδο δημόσιας υγείας, έχει τεράστια σημασία. Διότι η πνευμονία δεν είναι μόνο ένα ιατρικό πρόβλημα. Είναι ένα κοινωνικό και οικονομικό βάρος, με χιλιάδες εισαγωγές κάθε χρόνο.
Ας κρατήσουμε ένα βασικό μήνυμα, ότι η βιταμίνη D δεν αφορά μόνο τα οστά.
Αφορά την ικανότητά μας να αντέχουμε τις λοιμώξεις και ειδικά τις πιο επικίνδυνες μορφές τους, όπως η πνευμονία.
Το American Journal of Clinical Nutrition, με το συγκεκριμένο άρθρο, έρχεται να προσθέσει ακόμη ένα ισχυρό κομμάτι στο παζλ, υπενθυμίζοντας ότι η πρόληψη ξεκινά πολύ πριν εμφανιστεί η νόσος.
Η πνευμονία δεν εμφανίζεται από το πουθενά. Είναι το αποτέλεσμα μιας αλληλουχίας γεγονότων, όπου η ανεπάρκεια των αμυντικών μηχανισμών παίζει καθοριστικό ρόλο.
Και η βιταμίνη D φαίνεται να είναι ένας από τους σιωπηλούς ρυθμιστές αυτών των μηχανισμών.
Όχι ο μόνος. Αλλά σίγουρα όχι αμελητέος.
Και ίσως ήρθε η ώρα να σταματήσουμε να βλέπουμε τη βιταμίνη D σαν μια απλή εργαστηριακή τιμή και να αρχίσουμε να τη βλέπουμε σαν αυτό που πραγματικά είναι: δείκτης ανοσολογικής ετοιμότητας.
Γιατί, όταν μιλάμε για πνευμονία, αυτό που τελικά κάνει τη διαφορά
δεν είναι μόνο το μικρόβιο.
Είναι το πόσο έτοιμος είναι ο οργανισμός να το αντιμετωπίσει.
Τα νύχια μας δεν έχουν μόνο αισθητικό ρόλο. Συχνά αντικατοπτρίζουν τη γενικότερη κατάσταση του οργανισμού και μπορούν να δείξουν αλλαγές που αξίζουν προσοχή. Μεταβολές στο χρώμα, πάχος ή στην υφή τους είναι σημάδια που πολλοί παρατηρούν, αλλά σπάνια συνδέουν με την υγεία.στόσο, ορισμένες σημαντικές καταστάσεις υγείας μπορεί να εκδηλωθούν (και) με κάποιο σημάδι στα νύχια σας.
Για παράδειγμα:
Ασθένεια των πνευμόνων
Ο καρκίνος του πνεύμονα, οι εκτεταμένες ουλές του πνεύμονα (πνευμονική ίνωση) και η κυστική ίνωση συχνά συνδέονται με την κύρτωση των νυχιών.
Τα νύχια παίρνουν μια ανασηκωμένη, στρογγυλεμένη εμφάνιση, με κύρτωση προς τα πάνω(nail clubbing).
Ωστόσο, ακόμα και υγιείς άνθρωποι μπορεί να έχουν τέτοια νύχια, καθώς είναι και κληρονομικό φαινόμενο.
Ψωρίαση
Τα μικρά -σαν ανάγλυφο- σημάδια στα νύχια (nail pitting) και η πάχυνση των νυχιών είναι τυπικά σημάδια σε άτομα με ψωρίαση. Μάλιστα, αυτές οι αλλαγές στα νύχια μπορεί να είναι το πρώτο, ή και το μοναδικό σημάδι της πάθησης.
Ενδοκαρδίτιδα (λοίμωξη των βαλβίδων της καρδιάς)
Πυρετός, τρέμουλο, ρίγη και εξάνθημα είναι τυπικά συμπτώματα. Ωστόσο, και οι πολλές κόκκινες γραμμές κάτω από τα νύχια (splinter hemorrhages) μπορεί επίσης να υποδηλώνουν ενδοκαρδίτιδα.
Σχεδόν οποιαδήποτε σοβαρή ασθένεια μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη και την εμφάνιση των νυχιών.
Μερικές φορές μπορείτε να καταλάβετε εάν κάποιος ήταν άρρωστος πριν από αρκετούς μήνες από οριζόντιες ραβδώσεις, ή εσοχές στα νύχια, που ονομάζονται γραμμές του Beau’s lines. Αυτές οι γραμμές μπορεί να εμφανιστούν μετά από οποιαδήποτε σοβαρή ασθένεια, συμπεριλαμβανομένων εκείνων, που σχετίζονται με υψηλό πυρετό, ή σοβαρή διατροφική ανεπάρκεια.
Όσο πιο κοντά στην επιδερμίδα είναι οι γραμμές, τόσο πιο πρόσφατα εμφανίστηκε η ασθένεια. Μια γραμμή ακριβώς κοντά στο κάτω μέρος συνήθως υποδηλώνει μια ασθένεια έναν μήνα περίπου νωρίτερα. Μια κορυφογραμμή πιο κοντά στο άκρο του δακτύλου υποδηλώνει ότι συνέβη έως και πέντε ή έξι μήνες πριν.
Αυτός είναι περίπου ο χρόνος που χρειάζεται το νύχι για να αντικατασταθεί.
Συμβουλές
Παρατηρείτε τα νύχια σας τακτικά, χωρίς υπερβολή
Δώστε σημασία σε αλλαγές που επιμένουν στον χρόνο
Φροντίστε τη διατροφή και την ενυδάτωση
Αποφύγετε υπερβολική χρήση χημικών προϊόντων
Αν κάτι σας ανησυχεί, συμβουλευτείτε ειδικό
Το σώμα μας στέλνει μικρά μηνύματα καθημερινά και τα νύχια είναι ένα από αυτά. Η σωστή αυτοπαρατήρηση δεν σημαίνει πανικό, αλλά φροντίδα και υπευθυνότητα.
Αν μάθουμε να προσέχουμε αλλαγές και να τις αντιμετωπίζουμε έγκαιρα, μπορούμε να προλάβουμε καταστάσεις και να νιώθουμε πιο ασφαλείς με την υγεία μας.
Η πρόληψη ξεκινά από τη γνώση και τη σωστή ενημέρωση.
.jpg)
