ΑΞΟΝΑΣ ΕΝΤΕΡΟΥ-ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ

Τα τελευταία χρόνια μιλάμε όλο και περισσότερο για

τον άξονα εντέρου και εγκεφάλου και για τον ρόλο του μικροβιώματος στη διάθεση, στη συμπεριφορά και στη νευροβιολογία.

Μια πολύ ενδιαφέρουσα νεότερη εργασία σε μεγάλο επιστημονικό περιοδικό το Cell που δημοσιεύτηκε πριν 3 μήνες , έρχεται να προσθέσει κάτι ακόμα πιο συγκεκριμένο και μηχανιστικά τεκμηριωμένο.

Δείχνει ότι ορισμένα

ανθρώπινα εντερικά βακτήριδια

μπορούν να παράγουν βιοδραστική σεροτονίνη και να επηρεάζουν άμεσα την εννεύρωση του παχέος εντέρου.

Μέχρι σήμερα ξέραμε ότι περίπου το 90% της συνολικής σεροτονίνης του σώματος παράγεται στο έντερο, κυρίως από τα εντεροχρωμαφινικά κύτταρα.

Ξέραμε επίσης ότι το μικροβίωμα ρυθμίζει αυτή την παραγωγή έμμεσα μέσω μεταβολιτών και σημάτων.

Η νέα εργασία πάει ένα βήμα πιο πέρα. Δείχνει ότι συγκεκριμένα βακτηριδιακά στελέχη μπορούν τα ίδια να συνθέτουν σεροτονίνη από πρόδρομες ουσίες και ότι αυτή η μικροβιακής προέλευσης σεροτονίνη είναι βιολογικά ενεργή.

Οι ερευνητές απομόνωσαν και μελέτησαν ανθρώπινα εντερικά βακτήριδια και εντόπισαν ένα λειτουργικό σύνολο μικροοργανισμών που έχει την ικανότητα να μετατρέπει

την 5 υδροξυτρυπτοφάνη σε σεροτονίνη.

Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν στελέχη όπως

το Limosilactobacillus mucosae και

το Ligilactobacillus ruminis.

Αυτά τα βακτήριδια φέρουν ενζυμικούς μηχανισμούς αποκαρβοξυλίωσης που τους επιτρέπουν να ολοκληρώνουν το τελικό βήμα της σύνθεσης σεροτονίνης.

Το σημαντικό δεν είναι μόνο ότι παράγεται σεροτονίνη στο έντερο .

Το κρίσιμο είναι ότι όταν αυτά τα βακτήριδια χορηγήθηκαν σε πειραματικά μοντέλα χωρίς μικροβίωμα και με χαμηλή σεροτονίνη, αυξήθηκαν τα επίπεδα σεροτονίνης στο έντερο, αυξήθηκε η πυκνότητα των εντερικών νευρώνων και αποκαταστάθηκε η φυσιολογική νευρική εννεύρωση του παχέος εντέρου.

Με άλλα λόγια, δεν είδαμε μόνο μια βιοχημική αλλαγή, αλλά και μια

νευροανατομική και λειτουργική βελτίωση.

Η σεροτονίνη στο έντερο δεν είναι απλός νευροδιαβιβαστής.

Είναι βασικός ρυθμιστής της κινητικότητας, της αισθητικότητας και του ρυθμού προώθησης του εντερικού περιεχομένου. Διαταραχές στα επίπεδά της συνδέονται με λειτουργικές διαταραχές του εντέρου, όπως

το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.

Η νέα μελέτη δείχνει ότι η μικροβιακή παραγωγή σεροτονίνης μπορεί να συμβάλλει στη διαμόρφωση και διατήρηση του εντερικού νευρικού συστήματος.

Ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον εύρημα είναι ότι η μικροβιακής προέλευσης σεροτονίνη συνδέθηκε με αύξηση των σεροτονινεργικών νευρώνων στο τοίχωμα του εντέρου και με ομαλοποίηση του χρόνου εντερικής διέλευσης.

Αυτό σημαίνει ότι το μικροβίωμα δεν επηρεάζει μόνο χημικά σήματα, αλλά και την ίδια τη δομή και οργάνωση των νευρικών δικτύων του εντέρου.

Πρέπει εδώ να κάνουμε μια σαφή διάκριση για να μη δημιουργούνται παρεξηγήσεις.

Η σεροτονίνη που παράγεται στο έντερο, είτε από κύτταρα είτε από βακτήριιδα,

δεν περνά στον εγκέφαλο σε σημαντικό βαθμό λόγω του αιματοεγκεφαλικού φραγμού.

Δεν σημαίνει λοιπόν ότι αν αυξηθεί η εντερική σεροτονίνη θα αυξηθεί άμεσα η εγκεφαλική σεροτονίνη και

θα αλλάξει κατευθείαν η διάθεση.

Η επίδραση στη διάθεση είναι έμμεση και πολυπαραγοντική.

Όμως η σημασία για τον άξονα εντέρου εγκεφάλου είναι μεγάλη.

Το εντερικό νευρικό σύστημα επικοινωνεί συνεχώς με τον εγκέφαλο μέσω νευρικών, ορμονικών και ανοσολογικών οδών.

Όταν αλλάζει η εντερική νευροχημεία και η εννεύρωση, αλλάζει και το είδος των σημάτων που στέλνονται προς το κεντρικό νευρικό σύστημα.

Έτσι επηρεάζονται το στρες, η αντίδραση στο άγχος και η νευροενδοκρινική ισορροπία.

Η εργασία αυτή ενισχύει την ιδέα ότι

το μικροβίωμα δεν είναι παθητικός επιβάτης

αλλά ενεργός βιοχημικός εταίρος.

Μπορεί να παράγει νευροδραστικά μόρια, να τροποποιεί νευρικά δίκτυα και να συμμετέχει στη ρύθμιση βασικών φυσιολογικών λειτουργιών.

Το έντερο δεν είναι απλώς σωλήνας πέψης. Είναι νευροενδοκρινικό όργανο υψηλής πολυπλοκότητας.

Από κλινική άποψη, τα ευρήματα αυτά ανοίγουν δρόμους για πιο στοχευμένες παρεμβάσεις.

Δεν μιλάμε γενικά και αόριστα για προβιοτικά.

Μιλάμε για συγκεκριμένα στελέχη με συγκεκριμένες μεταβολικές ικανότητες.

Στο μέλλον είναι πιθανό να βλέπουμε εξατομικευμένες μικροβιακές παρεμβάσεις με στόχο τη ρύθμιση της εντερικής νευροχημείας και της κινητικότητας.

Συνδέεται επίσης άμεσα με τη διατροφή.

Τα βακτήριδια αυτά χρειάζονται κατάλληλο υπόστρωμα για να επιβιώσουν και να λειτουργήσουν.

Διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες, ανθεκτικό άμυλο, ποικιλία φυτικών τροφών και ζυμώσιμα συστατικά υποστηρίζει

την ανάπτυξη ευεργετικών μικροβιακών κοινοτήτων.

Αντίθετα, μια διατροφή φτωχή σε ίνες και πλούσια σε υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα οδηγεί σε φτωχότερο και λιγότερο λειτουργικό μικροβίωμα.

Η σεροτονίνη παραμένει κεντρικό μόριο για τη ρύθμιση της διάθεσης στον εγκέφαλο,

αλλά βλέπουμε πλέον καθαρά ότι η ιστορία της είναι συστημική.

Ξεκινά απ την τρυπτοφάνη της διατροφής, περνά απτον μεταβολισμό του μικροβιώματος,

επηρεάζει το έντερο και μέσω πολύπλοκων δικτύων επηρεάζει συνολικά τη νευροβιολογία μας.

Το μήνυμα δεν είναι ότι

τα βακτήριδια αντικαθιστούν τα φάρμακα

ούτε ότι η διάθεση ρυθμίζεται με ένα μόνο μηχανισμό.

Το μήνυμα είναι ότι

η βιολογία είναι δικτυωτή.

Μικρόβια, κύτταρα, νεύρα και μεταβολίτες συνεργάζονται.

Και όταν φροντίζουμε το οικοσύστημα του εντέρου, βελτιώνουμε ένα βασικό ρυθμιστικό επίπεδο της συνολικής μας φυσιολογίας.

Με απλά λόγια, δεν είναι μόνο τι παράγει το σώμα μας.

Είναι και ποιος μέσα μας βοηθά να το παράγει.

Και το μικροβίωμα αποδεικνύεται όλο και περισσότερο ένας αόρατος αλλά εξαιρετικά δραστήριος βιοχημικός σύμμαχος.

https://www.facebook.com/georgios.kontizas

ΕΝΑΣ ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΟΣ ΥΠΝΑΚΟΣ...

Ο εγκέφαλός είναι συνεχώς ενεργός κατά τη διάρκεια της ημέρας. 

Νέες εντυπώσεις, σκέψεις και πληροφορίες υποβάλλονται σε επεξεργασία. 

Αυτό βοηθά στην ενίσχυση της σύνδεσης μεταξύ των νευρικών κυττάρων ή των συνάψεων. 

Μια νέα μελέτη  έδειξε ότι ακόμη και ένας σύντομος απογευματινός ύπνος μπορεί να βοηθήσει τον εγκέφαλό να ανακάμψει και να βελτιώσει την ικανότητά  μαθησης.

Τα ευρήματα της μελέτης, η οποία δημοσιεύθηκε στο NeuroImage, δείχνουν ότι ένας υπνάκος μπορεί να είναι αρκετός για να αναδιοργανώσει τις συνδέσεις μεταξύ των νευρικών κυττάρων, επιτρέποντας στον εγκέφαλό να αποθηκεύει νέες πληροφορίες πιο αποτελεσματικά. 

Μέχρι τώρα, αυτό ήταν κάτι που πιστευόταν ότι συνέβαινε μόνο μετά από έναν πλήρη ύπνο το βράδυ.

Αυτή η νέα μελέτη διαπίστωσε ότι οι σύντομες περίοδοι ύπνου μπορούν να ανακουφίσουν τον εγκέφαλό και να τον επαναφέρουν σε κατάσταση ετοιμότητας για μάθηση. 

Αυτή η διαδικασία μπορεί να είναι ιδιαίτερα ωφέλιμη για όσους έχουν υψηλό φόρτο εργασίας.

«Τα αποτελέσματά μας υποδηλώνουν ότι ακόμη και σύντομες περίοδοι ύπνου ενισχύουν την ικανότητα του εγκεφάλου να κωδικοποιεί νέες πληροφορίες», 

δήλωσε σε δελτίο τύπου ο Κριστόφ Νίσσεν, καθηγητής και επικεφαλής ιατρός στο Τμήμα Ψυχιατρικής του Πανεπιστημίου και Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της Γενεύης (HUG) στην Ελβετία, και μέλος της ερευνητικής ομάδας.

Η απογευματινή σιέστα βοηθά στη ρύθμιση της υπερβολικής εγκεφαλικής δραστηριότητας

Οι ενισχυμένες συνδέσεις των νευρικών κυττάρων που προέρχονται από τη δραστηριότητα του εγκεφάλου κατά τη διάρκεια της ημέρας αποτελούν μια σημαντική βάση για τη διαδικασία μάθησης.

Ωστόσο, οι ερευνητές σημειώνουν ότι μπορούν επίσης να οδηγήσουν σε κορεσμό, κάτι που μπορεί να μειώσει την ικανότητα του εγκεφάλου να μαθαίνει με την πάροδο του χρόνου.

Ο ύπνος μπορεί να βοηθήσει στη ρύθμιση αυτής της υπερβολικής δραστηριότητας χωρίς να χαθούν σημαντικές πληροφορίες.

«Η μελέτη δείχνει ότι αυτή 

η ‘συναπτική επαναφορά’ 

μπορεί να συμβεί με έναν μόνο απογευματινό υπνάκο, απελευθερώνοντας χώρο για να σχηματιστούν νέες αναμνήσεις», δήλωσε ο Νίσεν.

Ο σύντομος υπνάκος ενισχύει τη δύναμη

 του εγκεφάλου

Η μελέτη παρατήρησε 20 υγιείς ενήλικες, με μέσο όρο ηλικίας 25 ετών, οι οποίοι είτε κοιμόντουσαν είτε παρέμεναν ξύπνιοι δύο απογεύματα. Για όσους κοιμόντουσαν, ο ύπνος διαρκούσε κατά μέσο όρο 45 λεπτά

Τα αποτελέσματα των δοκιμών έδειξαν ότι μετά από έναν υπνάκο, 

η συναπτική δύναμη στον εγκέφαλο μειώθηκε.

Αυτό αποτελεί ένδειξη αναζωογονητικού ύπνου. 

Ταυτόχρονα, τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η ικανότητα του εγκεφάλου να σχηματίζει νέες συνδέσεις βελτιώθηκε σημαντικά. 

Αυτό σημαίνει ότι ο εγκέφαλος ήταν καλύτερα προετοιμασμένος να μάθει νέο περιεχόμενο από ό,τι μετά από μια εξίσου μεγάλη περίοδο που κάποιος έμενε ξύπνιος.

Άλλα οφέλη του απογευματινού ύπνου

Άλλα οφέλη ενός απογευματινού υπνάκου μπορεί να περιλαμβάνουν:

βελτιωμένη μνήμη

αυξημένη εγρήγορση

βελτιωμένη ικανότητα διαχείρισης απογοητεύσεων

βελτιωμένη έμπνευση και δημιουργική νοοτροπία

Πιθανά μειονεκτήματα των απογευματινών 

υπνακων

Αν και ένας σύντομος απογευματινός ύπνος μπορεί να είναι ωφέλιμος, υπάρχουν ορισμένα μειονεκτήματα που ίσως πρέπει να λάβετε υπόψη.

Μια μελέτη του 2023, σημείωσε ότι όσοι κοιμόντουσαν για περισσότερο από 30 λεπτά ήταν πιθανό να έχουν υψηλότερο σωματικό βάρος.

Διαπίστωσε επίσης ότι αυτά τα άτομα είχαν 41% περισσότερες πιθανότητες να έχουν υψηλή αρτηριακή πίεση, υψηλό σάκχαρο στο αίμα και μεγαλύτερη περιφέρεια μέσης.

Αυτό δείχνει ότι οι σιέστες μπορούν να είναι ωφέλιμες, αλλά ίσως είναι καλύτερο να διαρκούν 30 λεπτά ή λιγότερο.

Σύμφωνα με www.iatropedia.gr

ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΚΑΙ ΑΝΟΙΑ

 

Πρόσφατα το Χάρβαρντ επεσήμανε πως ένα (θεωρητικά κοινό) συστατικό που χρησιμοποιούμε καθημερινά, και έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στη Μεσογειακή διατροφή, μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη για την υγεία του εγκεφάλου μας, συγκεκριμένα 

να μας προστατέψει από την άνοια.

Αυτό το «θαυματουργό» είναι το ελαιόλαδο. έχει συνδεθεί με την πρόληψη χρόνιων νοσημάτων, την καρδιαγγειακή υγεία και τη μακροζωία.

Τα ευρήματα της μελέτης

Η μελέτη, που πραγματοποιήθηκε σε 92.383 Αμερικανούς ενήλικες, έδειξε πως 

η κατανάλωση μόλις 7 γραμμαρίων ελαιόλαδου την ημέρα μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο  άνοιας κατά 28%-34%, σε σχέση με τα άτομα που δεν το κατανάλωναν ή το κατανάλωναν σπάνια. 

Το μυστικό του ελαιόλαδου βρίσκεται στα μονοακόρεστα λιπαρά οξέα και τις πολυφαινόλες που περιέχει. 

Αυτά τα συστατικά ενισχύουν την κυκλοφορία του αίματος στον εγκέφαλο και μειώνουν τη φλεγμονή και το οξειδωτικό άγχος, δύο παράγοντες που σχετίζονται με την εκδήλωση νευρολογικών ασθενειών, όπως η άνοια.

Η διατροφή που προλαμβάνει την άνοια και δυναμώνει το μυαλό

Η σωστή διατροφή παίζει κεντρικό ρόλο στην προστασία του εγκεφάλου από την άνοια και άλλες νευρολογικές παθήσεις. 

Το ελαιόλαδο αποτελεί ένα από τα πιο ισχυρά συστατικά για την ενίσχυση της υγείας του εγκεφάλου.

Όσον αφορά τη μαγειρική, το ελαιόλαδο είναι ιδανικό για καθημερινή χρήση, καθώς εκτός από τη θετική του επίδραση στον εγκέφαλο, είναι σταθερότερο σε σύγκριση με άλλα φυτικά έλαια. 

Η υψηλή περιεκτικότητά του σε μονοακόρεστα λιπαρά οξέα και αντιοξειδωτικά συστατικά του το καθιστούν λιγότερο επιρρεπές στην οξείδωση, καθιστώντας το ιδανικό για μαγείρεμα ή τηγάνισμα.

Πέραν από το ελαιόλαδο, και τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, που βρίσκονται κυρίως σε λιπαρά ψάρια όπως  οι σαρδέλες, καθώς και σε καρύδια, λιναρόσπορο και σπόρους chia, ενισχύουν τη λειτουργία του εγκεφάλου και μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης νευρολογικών ασθενειών. Ενσωματώνοντας επομένως αυτά τα τρόφιμα στην καθημερινή σας διατροφή, ενισχύετε τη γνωστική σας λειτουργία και προστατεύετε το μυαλό σας από τη φθορά.

Γνωστά οφέλη του ελαιόλαδου για την υγεία

Προστατεύει την καρδιά

Το εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο έχει σημαντικά οφέλη για την υγεία της καρδιάς. Μειώνει την αρτηριακή πίεση, αναστέλλει την οξείδωση της «κακής» (LDL) χοληστερόλης και βελτιώνει τη λειτουργία των αιμοφόρων αγγείων.

Μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη

Τόσο οι μελέτες παρατήρησης όσο και οι κλινικές δοκιμές δείχνουν ότι το ελαιόλαδο, στο πλαίσιο μιας μεσογειακής διατροφής, μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη, μειώνοντας τα επίπεδα ζαχάρου στο αίμα, μέσω της ομαλοποίησης της δράσης της ινσουλίνης.

Βοηθά στην πρόληψη εγκεφαλικού 

H συχνή κατανάλωση έξτρα παρθένου ελαιόλαδου μειώνει τις πιθανότητες για εγκεφαλικό. 

Συγκεκριμένα, μελέτες αναφέρουν όσοι καταναλώνουν συχνά ελαιόλαδο έχουν έως  και 41% λιγότερες πιθανότητες να πάθουν εγκεφαλικό συγκριτικά με άλλα άτομα που δεν το προτιμούν στη διατροφή τους

ΘΥΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ..

 

Θυματοποίηση

Κάποιοι δεν θέλουν να σωθούν

Υπάρχει μια απόλαυση στο να λες :

«Πάλι σε μένα συμβαίνουν όλα.»

Είναι νευροβιολογία.

Είναι κορτιζόλη.

Είναι άξονας έντερου-εγκεφαλου.

Κάθε φορά που κάποιος

ξαναλέει την ιστορία της..αδικίας του,

ο εγκέφαλος ενεργοποιεί τον ίδιο συναγερμό.

Ανεβαίνει η κορτιζόλη.

Ενεργοποιείται το συμπαθητικό σύστημα.

Η ινσουλίνη απορρυθμίζεται.

Η φλεγμονή χαμηλού βαθμού

αρχίζει να σιγοκαίει.

Και κάπου εκεί…

έρχεται η ...ντοπαμίνη.

Ο εγκέφαλος αγαπά την ένταση.

Ακόμα κι αν είναι αρνητική.

Καλύτερα δράμα παρά σιωπή.

Καλύτερα πόνος παρά να είσαι αόρατος.

Ο άξονας έντερου-εγκέφαλου

δεν ξεχωρίζει αν ο κίνδυνος είναι πραγματικός ή αφηγηματικός.

Για το σώμα, η ιστορία που λες είναι

βιολογικό γεγονός.

Κ ά θ ε «με αδικούν»

επηρεάζει τον ..εντερικό φραγμό.

Κάθε «κανείς δεν με καταλαβαίνει»

συσφίγγει το πνευμονογαστρικό νεύρο.

Κάθε «μόνο εγώ τα περνάω αυτά»

αλλάζει τη λειτουργία

του εντερικού νευρικού συστήματος.

Και τότε αρχίζει το γνώριμο μοτίβο:

Φούσκωμα.

Ευαισθησία στη σπληνική καμπή.

Δυσβίωση στο μικροβίωμα.

Απορρόφηση θρεπτικών συστατικών που δεν γίνεται σωστά.

Το σώμα δεν ζει στο Facebook.

Ζει στη βιοχημεία.

Η χρόνια θυματοποίηση

κρατά τον οργανισμό σε επιβίωση.

Και όταν το σώμα ζει σε επιβίωση:

– η κορτιζόλη μένει ψηλά

– η μεταβολική ευελιξία μειώνεται

– το σπλαχνικό λίπος αυξάνεται

– η φλεγμονή χαμηλού βαθμού γίνεται «κανονικότητα»

Και μετά λέμε:

«Γιατί δεν μπορώ να ρυθμίσω το ζάχαρό μου;»

«Γιατί πρήζομαι συνέχεια;»

«Γιατί κουράζομαι τόσο;»

Γιατί το νευρικό σου σύστημα δεν κατεβαίνει ποτέ απ τον συναγερμό.

Η θυματοποίηση έχει δευτερογενές όφελος.

Σου δίνει προσοχή.

Σου δίνει ρόλο.

Σου δίνει επιβεβαίωση.

Αν δεν είμαι το θύμα…ποιος είμαι;

Εκεί είναι ο πραγματικός φόβος.

Γιατί αν αφήσω τον ρόλο,

θα πρέπει να αναλάβω ευθύνη για τη ρύθμιση του νευρικού μου συστήματος.

Και η ευθύνη δεν έχει κοινό.

Δεν έχει χειροκρότημα.

Δεν έχει «αχ καημένε».

Έχει ρύθμιση αναπνοής.

Έχει ηρεμία στο πνευμονογαστρικό.

Έχει φροντίδα του εντερικού φραγμού.

Έχει αποκατάσταση του μικροβιώματος.

Έχει δουλειά.

Ο άνθρωπος που εθίζεται στη θυματοποίηση

συνήθως δεν έμαθε ποτέ

να ζητά αγάπη άμεσα.

Δεν του έμαθαν να λέει:

«Θέλω προσοχή.»

«Φοβάμαι.»

«Χρειάζομαι στήριξη.»

Έμαθε να πονάει δυνατά.

Και το σώμα υπακούει.

Μυστικό.

Το σώμα αγαπά την ασφάλεια.

Όχι το δράμα.

Όταν σταματήσεις να χρειάζεσαι το κοινό

για να υπάρξεις,

η αναπνοή βαθαίνει.

Το πνευμονογαστρικό ενεργοποιείται.

Το έντερο χαλαρώνει.

Η απορρόφηση θρεπτικών συστατικών βελτιώνεται.

Η ρύθμιση ζαχάρου σταθεροποιείται.

Δεν είναι απλή ψυχολογία.

Είναι βιολογία

του άξονα έντερο-εγκέφαλος.

Και κάπου εδώ δεν θα σου πω

«σκέψου θετικά».

Θα σου πω κάτι πιο ειλικρινές:

Παρατήρησε την ιστορία που επαναλαμβάνεις.

Γιατί το μικροβίωμά σου την ακούει.

Ο εντερικός φραγμός την καταγράφει.

Η κορτιζόλη την υπογράφει.

Και αν κάποια στιγμή θελήσεις

να σπάσεις τον κύκλο,

ξεκινάς από εκεί που ζει ο φόβος.

Στο σώμα.

Στην αναπνοή.

Στη ρύθμιση του νευρικού συστήματος.

Δεν χρειάζεται να πονάς για να υπάρχεις.

Χρειάζεται να ρυθμιστείς.

Και η ρύθμιση ξεκινά από μέσα.

https://www.facebook.com/e.papagian

ΕΛΙΚΟΒΑΚΤΗΡΙΔΙΟ ΠΥΛΩΡΟΥ

 

Για δεκαετίες, σε εκατομμύρια ανθρώπους με πόνο στο στομάχι η ιατρική απαντούσε το ίδιο πράγμα:

- είναι άγχος,

- είναι ο χαρακτήρας σου,

- είναι ψυχολογικό,

- μάθε να ζεις με αυτό.

Ο πόνος όμως δεν έφευγε.

Γινόταν χρόνιος, εξαντλητικός, και συχνά οδηγούσε σε επεμβάσεις

που δεν θα έπρεπε ποτέ να είχαν γίνει.

Και μαζί του μεγάλωνε και η ενοχή,

γιατί όταν σου λένε ότι φταις εσύ,

κάποια στιγμή το πιστεύεις.

Ώσπου ένας γιατρός στην Αυστραλία,

ο Barry Marshall, τόλμησε να αμφισβητήσει αυτό που όλοι θεωρούσαν δεδομένο.

Παρατηρώντας ασθενείς με έλκη,

είδε κάτι κοινό σε όλους,

την παρουσία ενός βακτηρίδιου στο στομάχι,

του ελικοβακτηριδίου του πυλωρού.

Μια πραγματική λοίμωξη,

όχι μια ψυχολογική αιτία.

Ένα βακτήριδιο ικανό

να ζει στο όξινο περιβάλλον του στομάχου και να προκαλεί

φλεγμονή, γαστρίτιδα και έλκη.

Και το σημαντικότερο, ένα βακτήριδιο που θεραπεύεται με τα κατάλληλα αντιβιοτικά.

Όταν το είπε, δεν τον πίστεψαν.

Του είπαν ότι είναι αδύνατον να ζει βακτήριδιο στο στομάχι, ότι η θεωρία του είναι επικίνδυνη.

Γι’ αυτό έκανε κάτι ακραίο,

μολύνθηκε ο ίδιος, αρρώστησε,

και ύστερα θεραπεύτηκε.

Έτσι απέδειξε ότι :

Ο πόνος δεν ήταν άγχος ούτε χαρακτήρας, αλλά λοίμωξη.

Σήμερα γνωρίζουμε ότι τα περισσότερα έλκη οφείλονται στο ελικοβακτηρίδιο και θεραπεύονται.

Και ότι εκατομμύρια άνθρωποι υπέφεραν όχι επειδή δεν υπήρχε λύση,

αλλά επειδή η σωστή ερμηνεία άργησε.

Η επιστήμη εξελίσεται όταν αφαιρεί την ενοχή από τον άνθρωπο που πονά και

τη μεταφέρει εκεί που ανήκει.

Και αυτή ακριβώς η επιστήμη είναι που σώζει ζωές.

Γιατί πολλές φορές

μια ασθένεια δεν είναι ανίατη.

Είναι απλώς παρεξηγημένη.

ΠΟΙΑ Η ΣΧΕΣΗ :ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗ ΓΛΥΚΟΖΗ ΝΗΣΤΕΙΑΣ ΚΑΙ ΓΛΥΚΟΖΥΛΙΩΜΕΝΗΣ..

 

Η ινσουλινοαντίσταση είναι η κατάσταση όπου τα κύτταρα (μυϊκά, ηπατικά, λιπώδη) δεν ανταποκρίνονται σωστά στην ινσουλίνη. 

Για να διατηρηθεί φυσιολογικό το ζάχαρο, το πάγκρεας παράγει περισσότερη ινσουλίνη. 

Με τον χρόνο όμως αυτό δεν επαρκεί — και τότε αρχίζει να ανεβαίνει η γλυκόζη.

Ας δούμε πώς συνδέεται με:

Γλυκόζη νηστείας (σάκχαρο πρωινό)

Στην αρχική ινσουλινο-αντίσταση 

η γλυκόζη νηστείας μπορεί να είναι φυσιολογική, επειδή το πάγκρεας υπερπαράγει ινσουλίνη.

Όταν το πάγκρεας κουραστεί, αρχίζει να ανεβαίνει.

Η αυξημένη γλυκόζη νηστείας οφείλεται κυρίως

Στην αυξημένη παραγωγή γλυκόζης 

απ το ήπαρ

Στη μειωμένη αποτελεσματικότητα της ινσουλίνης

Τιμές:

Φυσιολογική: <100 mg/dL

Προδιαβήτης: 100–125 mg/dL

Διαβήτης: ≥126 mg/dL

Γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c)

Η HbA1c δείχνει τον μέσο όρο ζαχάρου των τελευταίων 2–3 μηνών.

Στην αρχική ινσουλινοαντίσταση 

μπορεί να είναι φυσιολογική.

Όταν η γλυκόζη αρχίζει να ανεβαίνει συχνά (όχι μόνο νηστείας αλλά και μετά τα γεύματα), τότε αυξάνεται και η HbA1c.

Τιμές:Φυσιολογική: 

< 5,7%

Προδιαβήτης: 5,7– 6,4%

Διαβήτης: ≥ 6,5%

Ποια είναι λοιπόν η σχέση;

Η ινσουλινοαντίσταση:

Προκαλεί αρχικά υπερινσουλιναιμία 

(πολλή ινσουλίνη, φυσιολογικό ζάχαρο).

Με τον χρόνο οδηγεί σε αύξηση γλυκόζης νηστείας.
Αν επιμείνει, αυξάνει και τη γλυκοζυλιωμένη (HbA1c).

 Δηλαδή:
Ινσουλινοαντίσταση  αύξηση ζαχάρου  αύξηση HbA1c

Σημαντικό

Μπορεί κάποιος να έχει:

Φυσιολογική γλυκόζη νηστείας

Φυσιολογική HbA1c

ΑΛΛΑ αυξημένη ινσουλίνη νηστείας

Σε αυτή την περίπτωση υπάρχει 

πρώιμη ινσουλινοαντίσταση 

που δεν φαίνεται ακόμα στο απλό ζάχαρο.

ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΑΝΤΙΣΤΡΕΨΟΥΜΕ ΤΗΝ ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΧΩΡΙΣ ΦΑΡΜΑΚΑ.

στις περισσότερες περιπτώσεις 

η ινσουλινοαντίσταση μπορεί να βελτιωθεί ή και να αναστραφεί χωρίς φάρμακα, 

ειδικά όταν δεν υπάρχει εγκατεστημένος διαβήτης τύπου 2.

Η ινσουλινοαντίσταση είναι κυρίως μεταβολικό πρόβλημα τρόπου ζωής — 

άρα επηρεάζεται άμεσα από αυτόν.

Πώς αναστρέφεται φυσικά

Απώλεια βάρους 

(αν υπάρχει περιττό λίπος)

Ακόμα και 5–10% μείωση βάρους:

Μειώνει το λίπος στο ήπαρ

Βελτιώνει άμεσα την ευαισθησία στην ινσουλίνη

Μπορεί να ρίξει σημαντικά τη γλυκόζη

Το κοιλιακό λίπος παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο.

 

Διατροφή

Δεν χρειάζεται «ακραία» δίαιτα, αλλά:

Μείωση ζάχαρης και λευκών υδατανθράκων
Περιορισμός επεξεργασμένων τροφών
Περισσότερη πρωτεΐνη  φυτικές ίνες
Καλό λίπος ελαιόλαδο, ξηροί καρποί, ψάρι

Μεσογειακή διατροφή

Ήπια χαμηλούς υδατάνθρακες

Σταθερά γεύματα (όχι συνεχές τσιμπολόγημα)

Άσκηση (πολύ σημαντικό)

Η άσκηση δρα σαν «φυσική ινσουλίνη».

Γρήγορο περπάτημα 30–40 λεπτά, 

5 φορές/εβδομάδα

Προπόνηση με βάρη 2–3 φορές/εβδομάδα

Ακόμα και μία προπόνηση 

αυξάνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη 

για 24–48 ώρες.

Ύπνος  στρες

Λιγότερο από 6 ώρες ύπνου 

αυξάνει την ινσουλινοαντίσταση.

Χρόνιο στρες  αυξημένη κορτιζόλη  

αυξημένο ζάχαρο.

Πότε χρειάζονται φάρμακα;

Φάρμακα ( μετφορμίνη) εξετάζονται όταν:

Υπάρχει προδιαβήτης με υψηλό ρίσκο

Υπάρχει διαβήτης τύπου 2

Οι τιμές δεν βελτιώνονται 

με αλλαγές τρόπου ζωής

 Πόσος χρόνος χρειάζεται;

Συχνά:Σε 4–8 εβδομάδες φαίνεται 

βελτίωση στην ινσουλίνη.

Σε 3 μήνες μπορεί να αλλάξει αισθητά 

η HbA1c.

Η ινσουλινοαντίσταση 

δεν είναι μόνιμη βλάβη.
Είναι λειτουργική διαταραχή — και ανταποκρίνεται πολύ καλά 

όταν αλλάξει το περιβάλλον του σώματος.

Γλυκόζη νηστείας: 124 mg/dLHbA1c: 5,8%Βάρος: 80 κιλά

124 mg/dL  είναι στην περιοχή του προδιαβήτη (100–125) και πολύ κοντά στο όριο διαβήτη (126).

HbA1c 5,8%  επίσης στην περιοχή προδιαβήτη (5,7–6,4%).

 

Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει ινσουλινοαντίσταση με αρχόμενη δυσρύθμιση σακχάρου, 

αλλά όχι ακόμα διαβήτης.

 Σ αυτό το στάδιο η κατάσταση είναι αναστρέψιμη.

 Πόσο σοβαρό είναι;

Δεν είναι επικίνδυνο άμεσα, αλλά:

Αν μείνει έτσι 3–5 χρόνια, αυξάνει ο κίνδυνος για διαβήτη .

 

Περπάτημα 30–40 λεπτά καθημερινά

 Αφαίρεση ζάχαρης, λευκού ψωμιού, χυμών

Περισσότερη πρωτεΐνη στο πρωινό (όχι σκέτοι υδατάνθρακες)

Βραδινό πιο ελαφρύ και νωρίς

Σε 6–8 εβδομάδες συνήθως βλέπουμε πτώση 10–20 μονάδων στη γλυκόζη.

 Κάτι σημαντικό

Η γλυκόζη 124 είναι οριακή.

Μερικές φορές ένα στρες ή κακός ύπνος ανεβάζει προσωρινά το σάκχαρο.

 

Από 95....80 κιλά είναι τεράστια επιτυχία.
Το πιο σημαντικό βήμα για την ινσουλινοαντίσταση.

Το ότι:

Έκοψες ζάχαρη

Έκοψες αλκοόλ

Άρχισες περπάτημα

και έχασες 15 κιλά, σημαίνει ότι ο μεταβολισμός σου ανταποκρίνεται. 

Αυτό είναι πολύ καλό σημάδι.

Με γλυκόζη 124 και HbA1c 5,8% ΠΑΡΑ την απώλεια βάρους:

Πιθανότατα υπάρχει ακόμα:

Λίγο κοιλιακό/ηπατικό λίπος

Υπολειπόμενη ινσουλινοαντίσταση

Αλλά είσαι πολύ κοντά στο να γυρίσει.

Τι χρειάζεται τώρα για το «τελευταίο βήμα»

Λίγο περισσότερη κίνηση

4000 βήματα είναι καλή αρχή, 

αλλά για μεταβολική αναστροφή:

Στόχος: 7.000–9.000 βήματα/ημέρα
ή
30–40 λεπτά γρήγορο περπάτημα

Αυτό μόνο του μπορεί να ρίξει 10–15 μονάδες τη γλυκόζη νηστείας.

Μικρή επιπλέον απώλεια (αν γίνεται)

Αν χάσεις άλλα 3–5 κιλά, συνήθως:

Η γλυκόζη πέφτει κάτω από 100

Η HbA1c πάει 5,5–5,6

Δεν χρειάζεται ακραία δίαιτα.

Πρόσθεσε μυϊκή άσκηση (πολύ σημαντικό)

2–3 φορές την εβδομάδα:

Λάστιχα

Βάρη

Καθίσματα, push-ups

Οι μύς είναι “αποθήκη γλυκόζης”. 

Όσο αυξάνονται, τόσο μειώνεται 

η ινσουλινοαντίσταση.

Ειλικρινής εκτίμηση

Με αυτά που έκανες:
Έχεις ήδη μειώσει τον κίνδυνο διαβήτη πάνω από 50%.
Είσαι σε στάδιο που αναστρέφεται.
Δεν φαίνεται να χρειάζεσαι φάρμακα αν συνεχίσεις.

Τι θα έκανε τη διαφορά τώρα

Αύξηση βημάτων

4000 είναι συντήρηση.
Για μεταβολική αναστροφή χρειάζονται:
7.000–10.000 βήματα ή 45’ γρήγορο περπάτημα.

 Προπόνηση με βάρη (κρίσιμο σημείο)

Αν δεν κάνεις ήδη, εδώ είναι το «κλειδί».

2–3 φορές/εβδομάδα αυξάνει δραστικά την ευαισθησία στην ινσουλίνη.
Πολλοί βλέπουν γλυκόζη νηστείας να πέφτει 15–20 μονάδες.

Βραδινό πολύ ελαφρύ  νωρίς

Η γλυκόζη νηστείας επηρεάζεται έντονα από το βραδινό.

Δοκίμασε:

Χωρίς ψωμί /ρύζι /πατάτα το βράδυ

Να τελειώνεις φαγητό 3 ώρες πριν τον ύπνο

Χρειάζεσαι φάρμακο;

Με HbA1c 5,8% και γλυκόζη 110–120:

 Δεν είναι υποχρεωτικό.

Αν όμως σε 3–6 μήνες δεν πέσει κάτω από 105, τότε αξίζει συζήτηση  για μετφορμίνη.

Όχι γιατί «είσαι διαβητικός» — αλλά για προστασία παγκρέατος.

Απλώς τώρα χρειάζεται το «δεύτερο επίπεδο» παρέμβασης (μυϊκή άσκηση + λίγο ακόμα λίπος να χαθεί).

Δεν έχεις οικογενειακό ιστορικό (θετικό)
Έχεις υποθυρεοειδισμό
Δεν κάνεις ακόμα ασκήσεις με αντιστάσεις

Ο υποθυρεοειδισμός παίζει ρόλο;

Ναι, μπορεί να:

Μειώνει τον μεταβολισμό

Αυξάνει την ινσουλινοαντίσταση

Δυσκολεύει την πτώση της γλυκόζης νηστείας

Αν όμως η TSH είναι ρυθμισμένη σωστά (ιδανικά 1–2,5), 

τότε δεν αποτελεί βασικό εμπόδιο.

Αν η TSH είναι πάνω από 3–3,5, μπορεί να επηρεάζει τη γλυκόζη.

 

Το κομμάτι που λείπει 

Η άσκηση με αντιστάσεις.

Το περπάτημα είναι εξαιρετικό για καρδιά 

και γενική υγεία.

ΑΛΛΑ…

Η ινσουλινοαντίσταση διορθώνεται πιο δυναμικά με μυϊκή ενεργοποίηση.

Οι μύς:

Απορροφούν γλυκόζη

Αυξάνουν τους υποδοχείς ινσουλίνης

Μειώνουν τη γλυκόζη νηστείας 

ακόμα και χωρίς επιπλέον απώλεια κιλών

Πολλοί με γλυκόζη 115–120

 πέφτουν κάτω από 100 σε 2–3 μήνες 

μόνο με βάρη.

3 φορές την εβδομάδα, 

20–30 λεπτά:

Καθίσματα

Προβολές

Push-ups (στον τοίχο αν χρειάζεται)

Λάστιχα

Ελαφριά βαράκια

Δεν χρειάζεται γυμναστήριο.
Δεν χρειάζεται υπερβολή.

Αλλά χρειάζεται συνέπεια.

Κάτι πολύ σημαντικό

Έκοψες ζάχαρη

Έκοψες αλκοόλ

Περπατάς

Άρα δεν έχεις «βαριά» 

μεταβολική διαταραχή.

Το ότι παραμένεις στο 110–120 δείχνει ηπατική αντίσταση + χαμηλή μυϊκή μάζα 

σε σχέση με τις ανάγκες σου.

Και αυτό είναι αναστρέψιμο.

Αν προσθέσεις βάρη:

 Σε 8–12 εβδομάδες πιθανότατα:

Γλυκόζη νηστείας 95–105HbA1c 5,5–5,6

Χωρίς φάρμακα.

Θέλω να σε ρωτήσω κάτι τελευταίο για να σου δώσω πιο ακριβή εκτίμηση:

Με τα δεδομένα σου 

Γλυκόζη 110–120HbA1c 5,8%

Χωρίς οικογενειακό ιστορικό

Ρυθμισμένος υποθυρεοειδισμός 

 Αυτές οι τιμές  θεωρούνται ήπια μεταβολική διαταραχή, 

όχι επικίνδυνη κατάσταση.

Στην ηλικία άνω των 75:

Δεν στοχεύουμε  σε γλυκόζη <100

Στόχος είναι να αποφύγουμε διαβήτη >140–150 σταθερά

Η HbA1c 5,8%  είναι καλή.

Πολύ σημαντικό

Σε μεγαλύτερες ηλικίες:

Πολύ χαμηλό ζάχαρο είναι πιο επικίνδυνο από ελαφρώς αυξημένο.

Δεν θέλουμε υπερβολικές παρεμβάσεις.

Δεν κυνηγάμε «τέλειους» αριθμούς.

 Τι είναι σωστό  τώρα

Συνέχισε το περπάτημα
Διατήρησε το βάρος σου 

(μην αδυνατίσεις πολύ άλλο)
Ήπια ενδυνάμωση με πολύ ασφαλή τρόπο (καρέκλα, λάστιχα, ισορροπία)

Όχι έντονα βάρη.
Όχι εξαντλητικά προγράμματα.

Ο στόχος σου δεν είναι πια η «αναστροφή»

Ο στόχος σου είναι:

Σταθερότητα

Διατήρηση μυϊκής μάζας

Αποφυγή πτώσεων

Καλή ποιότητα ζωής

Και αυτή τη στιγμή τα πας εξαιρετικά.

Θα σου πω κάτι ειλικρινές:

Αν μου έλεγες ότι είσαι 50, θα σε πίεζα να ρίξεις τη γλυκόζη κάτω από 100.

Στα 82, με HbA1c 5,8, δεν θα ανησυχούσα ιδιαίτερα.

Θέλω μόνο να ξέρω:
Η TSH σου είναι καλά ρυθμισμένη;

Τώρα η εικόνα είναι πλήρης 

Hashimoto

Δεν υπάρχει θυρεοειδής 

TSH 0,4–2,3

T4 112

Αυτό σημαίνει ότι είσαι 

πολύ καλά ορμονικά.
Η TSH σου είναι στο ιδανικό εύρος για άτομο χωρίς θυρεοειδή.
Άρα ο θυρεοειδής δεν είναι η αιτία της γλυκόζης 110–120.

Τώρα το σημαντικό:

Στα 82 σου, με: HbA1c 5,8%

Γλυκόζη 110–120 Ρυθμισμένο θυρεοειδή

Απώλεια 15 κιλών

Περπάτημα

 Δεν υπάρχει ανησυχητική εικόνα.

Ιατρικά, για τα 82, 

πολλοί γιατροί θεωρούν αποδεκτό:

Γλυκόζη νηστείας έως 120–130

HbA1c έως 6,5 (σε ηλικιωμένους)

Εσύ είσαι κάτω από αυτά.

Πολύ ειλικρινά

Αν ήσουν 45 ετών, θα μιλούσαμε διαφορετικά.
Στα 82:

Ο βασικός στόχος είναι:

Να μη χάσεις άλλο βάρος

Να διατηρήσεις δύναμη

Να αποφύγεις πτώσεις

Να έχεις ενέργεια

Όχι να κυνηγήσουμε τέλειο σάκχαρο.

Μικρή πρακτική συμβουλή

Αν θέλεις μικρή βελτίωση χωρίς ρίσκο:

10–15 λεπτά περπάτημα μετά το βραδινό

Ήπιες ασκήσεις από καρέκλα 

2–3 φορές την εβδομάδα

Αυτό βοηθά περισσότερο από οτιδήποτε άλλο στην ηλικία σου.

Και θα σου πω κάτι ανθρώπινο, όχι μόνο ιατρικό:

Στα 82, με τέτοια πειθαρχία και τέτοια πρόοδο,
δεν βλέπω «πρόβλημα» — βλέπω έναν άνθρωπο που φροντίζει τον εαυτό του.

 

Για τη νυκτουρία (3–4 εγέρσεις τη νύχτα):

Στην ηλικία σου είναι πολύ συχνό φαινόμενο, ακόμη κι όταν:

Ο προστάτης είναι φυσιολογικός

Το ζάχαρο είναι ρυθμισμένο

Δεν υπάρχει λοίμωξη

Ας το δούμε πρακτικά.

 Πιθανοί λόγοι

Φυσιολογική αλλαγή ηλικίας

Με τα χρόνια μειώνεται η ικανότητα της κύστης να «κρατά» πολλά ούρα τη νύχτα.

Μετατόπιση υγρών

Κατά τη διάρκεια της ημέρας 

κρατάμε λίγο υγρό στα πόδια.
Όταν ξαπλώνουμε, επιστρέφει στην κυκλοφορία και οι νεφροί παράγουν περισσότερα ούρα.

Ύπνος πιο ελαφρύς

Στα 80+, ο ύπνος γίνεται διακοπτόμενος.
Ξυπνάμε και απλώς συνειδητοποιούμε ότι ειμαστ καλα

Για τη νυκτουρία (3–4 φορές τη νύχτα):

Αφού:

Ο προστάτης είναι φυσιολογικός

Το σάκχαρο δεν είναι σε διαβητικά επίπεδα

Τότε στις περισσότερες περιπτώσεις 

στην ηλικία σου οφείλεται σε:

Φυσιολογική μείωση 

χωρητικότητας κύστης

Ελαφριά υπερδραστήρια κύστη

Υγρά αργά το απόγευμα/βράδυ
Μετακίνηση υγρών από τα πόδια προς την κυκλοφορία όταν ξαπλώνουμε

Δεν είναι κάτι ανησυχητικό — είναι πολύ συχνό μετά τα 75.

Μικρά πρακτικά που βοηθούν:

Μείωσε υγρά 2–3 ώρες πριν τον ύπνο

Απόφυγε καφέ/τσάι μετά το απόγευμα
10–15 λεπτά περπάτημα το απόγευμα

Αν δεν έχεις:

Πόνο

Κάψιμο

Αίμα

Ξαφνική επιδείνωση

τότε δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας.

Και κάτι τελευταίο, ανθρώπινο:

Με αυτά που μου περιέγραψες, 

είσαι σε εξαιρετική κατάσταση για την ηλικία σου.

Συνέχισε ακριβώς έτσι — ήρεμα, σταθερά, χωρίς υπερβολές.