Η σχέση χοληστερόλης και καρδιαγγειακών νοσημάτων (CVD)
Η κυρίαρχη αφήγηση ήταν απλή
η υψηλή χοληστερόλη προκαλεί εμφράγματα σύγχρονη έρευνα αποκαλύπτει
μια πολύ πιο σύνθετη εικόνα.
Η επιστημονική κοινότητα εξακολουθεί να στερείται απόλυτα σαφών και οικουμενικών κατευθυντήριων γραμμών που να εξηγούν
με ακρίβεια την επίδραση
της χοληστερόλης σε κάθε άτομο.
Η Κατάρρευση της Υπόθεσης οπου η εστίαση δινόταν αποκλειστικά στην LDL λιποπρωτεΐνη Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πολυπαραγοντική:
Ένα σημαντικό ποσοστό ασθενών με οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου παρουσιάζουν επίπεδα LDL
εντός των «φυσιολογικών» ορίων.
Ποιότητα έναντι Ποσότητας:
Δεν είναι όλες οι LDL ίδιες.
Τα μικρά, πυκνά σωματίδια LDL (Pattern B) είναι πολύ πιο αθηρογόνα από τα μεγάλα, αφράτα σωματίδια, όμως
οι τυπικές εξετάσεις αίματος δεν κάνουν αυτόν τον διαχωρισμό.
Ο Ρόλος της Φλεγμονής:
Η χοληστερόλη από μόνη της μπορεί να μην είναι το πρόβλημα, αλλά το «υλικό» που χρησιμοποιεί το σώμα για να επουλώσει τις βλάβες στις αρτηρίες που προκαλούνται από τη χρόνια φλεγμονή και το οξειδωτικό στρες.
Διατροφική Χοληστερόλη:
Για χρόνια, τα αυγά και τα λιπαρά θεωρούνταν εχθροί.
Σήμερα, διεθνείς ενώσεις καρδιολογίας έχουν αποσύρει τα αυστηρά όρια στη διατροφική χοληστερόλη, παραδεχόμενες ότι
για το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού, η επίδραση στα επίπεδα του αίματος είναι αμελητέα.
Στατίνες και Πρόληψη:
Υπάρχει έντονη διαφωνία σχετικά με το
πότε πρέπει να ξεκινά η φαρμακευτική αγωγή σε άτομα χαμηλού κινδύνου.
Οι κατευθυντήριες γραμμές αλλάζουν συχνά τα όρια «ασφαλείας», δημιουργώντας σύγχυση σε ιατρούς και ασθενείς.
Η σημασία HDL και των Τριγλυκεριδίων:
Ενώ η LDL μονοπωλεί το ενδιαφέρον,
ο λόγος Τριγλυκεριδίων προς HDL θεωρείται πλέον από πολλούς ερευνητές
ως πολύ πιο αξιόπιστος
δείκτης καρδιαγγειακού κινδύνου και ινσουλινοαντοχής.
Τέλος,
η έλλειψη ομόφωνων κατευθυντήριων γραμμών απαιτεί από εμάς αυξημένη κριτική ικανότητα.
Σ αυτό το κενό σαφήνειας, εμφανίζονται συχνά αυτοαποκαλούμενοι «ειδικοί» ή κινήματα που καπηλεύονται την επιστημονική
πολυπλοκότητα για να προωθήσουν
ακραίες θεωρίες, θαυματουργά συμπληρώματα ή δίαιτες που υπόσχονται ανοσία στα καρδιαγγειακά προβλήματα.
Το γεγονός ότι η επιστήμη εξελίσσεται και επανεξετάζει τον ρόλο της χοληστερόλης
δεν σημαίνει ότι πρέπει να αγνοούμε τους πραγματικούς κινδύνους ή να απορρίπτουμε συλλήβδην την ιατρική παρακολούθηση.
Η αβεβαιότητα της έρευνας δεν είναι άδεια για απερισκεψία, αλλά μια πρόσκληση να εμπιστευόμαστε επιστήμονες που βασίζονται σε δεδομένα.
Αυτή η αβεβαιότητα δείχνει πόσο πολυπαραγοντική ειναι η υγεία μας.
Στο όνομα τούτου του τρόμου, αποφασίζονται και οι βαρύτεροι συμβιβασμοί.
Συμβιβασμοί στη συντροφιά, στη δουλειά, στους φίλους, στις ιδεολογίες...στο γάμο.
Υπάρχουν άνθρωποι που προτιμούν
να κοιμούνται με τον εχθρό τους,
να μοιράζονται την κάθε μέρα τους με κάποιον που περιφρονούν, που τους μειώνει, τους αποδιοργανώνει το χαρακτήρα,
παρά να ζήσουν,
έστω και για ένα διάστημα, μόνοι.
Λέγεται ότι
«φόβος μοναξιάς είναι φόβος εαυτού»
ίσως και γι’ αυτό είναι τόσο ισχυρός, ολοκληρωτικός φόβος.
Όταν ο ίδιος ο εαυτός μας, είναι άγνωστος, απωθημένος, παραποιημένος και ξένος,
τον αποφεύγουμε.
Υπάρχουν άνθρωποι που μπορείς να ζεις μέσα τους χωρίς να ζεις μαζί τους.
Όπως και άνθρωποι που ενώ ζεις μαζί τους είναι αδύνατον να ζεις μέσα τους,
έγραφε ο Γκαίτε.
Με άλλα λόγια,
μέσα σε πολυμελή οικογένεια,
μέσα σε φασαριόζικη παρέα που γλεντοκοπά, μέσα σε μια ομάδα που εκδράμει, η εσωτερική μοναξιά, η αληθινή γνήσια μοναξιά ενός μέλους μπορεί να φτάνει στην απελπισία.
Δεν είναι όλοι γεννημένοι για να παντρευτούν, Δεν είναι όλοι γεννημένοι για να γεννούν παιδιά.
Κοινωνικός δεν είναι ο κοσμικός.
Κοινωνικός είναι ο άνθρωπος που
μπορεί να συμπαθήσει τον άλλο.
Να τον ακούσει με βαθιά προσοχή, να του ανοίξει την καρδιά του.
Την κοινωνικότητα την ορίζει η ικανότητα της συμπάθειας και της αλληλοκατανόησης, ενώ την κοσμικότητα η σωματική συνύπαρξη για κάποιου είδους υλική συνεργασία:
για να φωτογραφηθούμε, για παράδειγμα, σε κάποιο κοσμικό περιοδικό ή για να ανταλλάσσουμε επισκέψεις με σκοπό να παραμείνουμε σε ένα επίπεδο μελών καλής οικονομικής τάξεως .
«Αν και έχω χρόνια να σε δω, δεν έλειψες ποτέ από τη ζωή μου»,
έγραψε κάποιος σε παλιό του δάσκαλο.
Αυτές όμως είναι εμπειρίες που μόνο οι θαρραλέοι της μοναξιάς μπορούν να χαρούν. Γιατί η μοναξιά σου ασκεί το κουράγιο, σου εκλεπτύνει τη διαίσθηση, σου στερεώνει την αυτάρκεια και τη σεμνότητα που καταλήγει να επιλέγει κάθε σοβαρός άνθρωπος.
Γιατί η μοναξιά είναι το σχολειό της αυτογνωσίας. Και όπως λέει ο Λάο-Τσε:
Αν όλο τον κόσμο γνωρίσεις, γνώρισες πολλά.
Αν γνωρίσεις τον εαυτό σου, τα έμαθες όλα.
Προσέξτε ότι οι μοναχικοί έχουν βλέμμα βαθύ, ικανό να περιπλανηθεί συγκεκριμένο μέσα στον βαθύ τους εαυτό και μέσα στον βαθύ άλλον που κοιτάζουν.
Δείχνουν να γνωρίζουν κάτι παραπάνω απ’ όλους όσοι ολημερίς τρέχουν κι ανακατώνονται σε ατελείωτες απασχολήσεις, φλυαρίες και παρέες.
Οι άνθρωποι που δεν αντέχουν τη μοναξιά, είναι εκείνοι που κάνουν τις χειρότερες σχέσεις.
Με τους φίλους, με τα παιδιά τους, και κυρίως με τον ερωτικό τους σύντροφο.
Αντιθέτως, εκείνοι που τα έχουν βρει με την ψυχή τους, καταφέρνουν τους πιο πλούσιους δεσμούς. Αγαπούν και είναι σε θέση να νοιάζονται.
Κάποιος ρώτησε ένα σοφό γέρο:
«Μα γιατί δεν μπορώ να κρατήσω ένα φίλο κοντά μου, αφού το θέλω τόσο πολύ;»
Και ο σοφός του απάντησε:
«Ακριβώς επειδή το θες πάρα πολύ».
Η λαχτάρα για σχέση φαρμακώνεται από τη λαχτάρα για ταύτιση, για εξάρτηση, για προβολές, για ρούφηγμα, για χρήση εντέλει.
Με τέτοιες ανάγκες για στόχους, δε συνδέεσαι. Συνεργάζεσαι μόνο για να ανταλλάσσεις αρρώστιες, παθογόνους ερεθισμούς και προφάσεις.
Για να αποφεύγεις την πραγματικότητά σου που τρέμεις.
Τέτοιες διαθέσεις σύντομα γίνονται αντιληπτές και κάνουν τον άλλον να ασφυκτιά και να απομακρύνεται.
Απόσπασμα από το βιβλίο «Ο παλιάτσος και η Άνιμα» της Μάρως Βαμβουνάκη
Τα τελευταία χρόνια, η επιστήμη αντιμετωπίζει τη σχέση του αλκοόλ με την υγεία του εγκεφάλου με όλο και μεγαλύτερη επιφύλαξη. Για πολλά χρόνια επικρατούσε η άποψη ότι η μέτρια κατανάλωση, όπως ένα ποτήρι κρασί την ημέρα, μπορεί να είναι ακίνδυνη ή και ωφέλιμη.
Όμως τα νεότερα δεδομένα δείχνουν ότι αυτή η εικόνα είναι υπερβολικά απλοποιημένη.
Μεγάλης κλίμακας μελέτες με τη χρήση μαγνητικής τομογραφίας έδειξαν ότι όσο αυξάνεται η κατανάλωση αλκοόλ, τόσο μειώνονται ο συνολικός όγκος του εγκεφάλου, ο όγκος της φαιάς ουσίας και δείκτες που σχετίζονται με την ακεραιότητα της λευκής ουσίας.
Το σημαντικό είναι ότι αυτές οι αλλαγές δεν εμφανίζονται μόνο σε άτομα με βαριά κατανάλωση, αλλά μπορούν να γίνουν ορατές ακόμη και σε σχετικά χαμηλά επίπεδα πρόσληψης, περίπου 1 έως 2 μονάδες αλκοόλ ημερησίως.
Η φαιά ουσία είναι ιδιαίτερα σημαντική, γιατί σχετίζεται με λειτουργίες όπως η μνήμη, η σκέψη, η συγκέντρωση και η λήψη αποφάσεων.
Όταν ο όγκος της μειώνεται, ο εγκέφαλος μπορεί να παρουσιάζει σημάδια γρήγορης «γήρανσης».
Παράλληλα, η λευκή ουσία, που λειτουργεί σαν δίκτυο επικοινωνίας ανάμεσα στις περιοχές του εγκεφάλου, φαίνεται επίσης να επηρεάζεται, με αποτέλεσμα η επεξεργασία πληροφοριών να γίνεται λιγότερο αποτελεσματική.
Οι μηχανισμοί πίσω από αυτές τις επιδράσεις είναι πολλαπλοί.
Το αλκοόλ και ο μεταβολίτης του, η ακεταλδεΰδη, μπορούν να έχουν μια άμεση τοξική επίδραση στα νευρικά κύτταρα. Επιπλέον, το αλκοόλ αυξάνει το οξειδωτικό στρες και τη φλεγμονή, δύο συνθήκες που συνδέονται με βλάβες στα κύτταρα και στους ιστούς του εγκεφάλου.
Με τον καιρό, αυτές οι αλλαγές μπορεί να επηρεάσουν τόσο τη δομή όσο και τη λειτουργία του νευρικού συστήματος.
Δεν είναι τυχαίο ότι η κατανάλωση αλκοόλ έχει επίσης συνδεθεί με χειρότερη απόδοση σε τεστ μνήμης και γνωστικών λειτουργιών.
Σε αρκετές μελέτες, η αυξημένη κατανάλωση σχετίζεται με μεγαλύτερο κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης και άνοιας, ενώ πιο πρόσφατα δεδομένα αμφισβητούν ακόμη περισσότερο την ιδέα ότι υπάρχει κάποιο «προστατευτικό» επίπεδο κατανάλωσης για τον εγκέφαλο.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι παλαιότερες παρατηρήσεις για πιθανά οφέλη του μέτριου αλκοόλ, ειδικά στην καρδιαγγειακή υγεία, επανεξετάζονται σήμερα με πολύ πιο αυστηρά κριτήρια.
Πολλοί ειδικοί θεωρούν πλέον ότι αυτά τα οφέλη πιθανόν να εξηγούνται από άλλους παράγοντες του τρόπου ζωής, όπως το κοινωνικοοικονομικό επίπεδο, η διατροφή ή η φυσική δραστηριότητα,
και όχι από το ίδιο το αλκοόλ.
Στην πράξη, το πιο ρεαλιστικό μήνυμα δεν είναι απαραίτητα ότι όλοι πρέπει να κόψουν εντελώς το αλκοόλ,
αλλά ότι όσο λιγότερο, τόσο καλύτερα.
Η μείωση της συχνότητας και της ποσότητας μπορεί να βοηθήσει ουσιαστικά στην προστασία του εγκεφάλου, ιδιαίτερα σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας ή σε όσους έχουν ήδη αυξημένο κίνδυνο για γνωστικά προβλήματα.
Η φροντίδα του εγκεφάλου, φυσικά, δεν εξαρτάται μόνο από το αλκοόλ.
Η ισορροπημένη διατροφή, η σωματική άσκηση, ο επαρκής ύπνος και η διαχείριση του στρες αποτελούν βασικούς παράγοντες για τη διατήρηση της γνωστικής υγείας σε βάθος χρόνου. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το αλκοόλ καλό είναι να αντιμετωπίζεται με μέτρο, επίγνωση και ρεαλισμό.
Μπορεί να είναι ανώδυνο, και εύκολο να το αγνοήσεις, αλλά στην ιατρική η ορατή αιματουρία δεν θεωρείται ποτέ φυσιολογική.
Ένα από τα σημαντικότερα τεστ σ αυτή την κατάσταση είναι η κυστεοσκόπηση οπου ένα λεπτό εύκαμπτο μέσω της ουρήθρας στην ουροδόχο κύστη, επιτρέποντας την απεικονίση απευθείας της επένδυσης του ουροποιητικού συστήματος
Είναι τόσο σημαντικό;
Επειδή το αίμα στα ούρα μπορεί να προέλθει από πολλές αιτίες, συμπεριλαμβανομένων:
• Καρκίνου της ουροδόχου κύστης
• Πέτρες στα νεφρά
• Ουρολοίμωξη
• Καλοήθης υπερπλασία του προστάτη
Οι εξετάσεις απεικόνισης μπορεί να υποδηλώνουν ένα πρόβλημα, αλλά
η κυστεοσκόπηση επιτρέπει στους γιατρούς να δουν απευθείας την ουροδόχο κύστη, να αναγνωρίσουν όγκους, πέτρες,
φλεγμονή ή αιμορραγικά αγγεία και
μερικές φορές να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα άμεσα.
Έτσι, όταν κάποιος βλέπει αίμα στα ούρα του, ο στόχος δεν είναι απλά να σταματήσει την αιμορραγία - είναι
να κοιτάξει στην ουροδόχο κύστη και να βρει την ακριβή πηγή.
Συγκρίνοντας τις περιγραφές των καθημερινών εμπειριών και των ονείρων, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι
ο εγκέφαλος δεν αναπαράγει απλώς την πραγματικότητα κατά τη διάρκεια του ύπνου,
αλλά τη μετασχηματίζει.
Γνωστά περιβάλλοντα, όπως χώροι εργασίας, νοσοκομεία ή σχολεία, δεν εμφανίζονται ακριβώς όπως είναι,
αλλά επαναπροσδιορίζονται σε έντονες και πολυδιάστατες σκηνές που συνδυάζουν διαφορετικά στοιχεία και εναλλαγές προοπτικής.
Η διαδικασία αυτή δείχνει ότι τα όνειρα αναδομούν ενεργά την πραγματικότητα
αντί να την αντικατοπτρίζουν παθητικά, συνδυάζοντας μνήμες με φανταστικά ή αναμενόμενα γεγονότα και δημιουργώντας νέες, συχνά σουρεαλιστικές, αφηγήσεις.
Η προσωπικότητα και τα γεγονότα ζωής επηρεάζουν το ύφος των ονείρων
Δεν ονειρεύονται όλοι με τον ίδιο τρόπο.
Όσοι έχουν μεγαλύτερη τάση για αφηρημένη σκέψη ανέφεραν όνειρα πιο αποσπασματικά και μεταβαλλόμενα, ενώ όσοι θεωρούν ότι τα όνειρα έχουν νόημα και σημασία, βίωναν πιο πλούσια και καθηλωτικά περιβάλλοντα ύπνου.
Η μελέτη εξέτασε επίσης πώς τα μεγάλης κλίμακας γεγονότα επηρεάζουν το περιεχόμενο των ονείρων.
Δεδομένα που συλλέχθηκαν κατά τη διάρκεια του lockdown λόγω τηςπανδημίας (COVID-19), από το Πανεπιστήμιο Sapienza της Ρώμης και συγκρίθηκαν με τα ευρήματα της ομάδας του IMT, έδειξαν ότι τα όνειρα εκείνης της περιόδου ήταν πιο συναισθηματικά έντονα και συχνά περιλάμβαναν θέματα περιορισμού και εγκλεισμού.
Με την πάροδο του χρόνου, καθώς οι άνθρωποι προσαρμόζονταν, αυτά τα μοτίβα μειώνονταν, υποδεικνύοντας ότι το περιεχόμενο των ονείρων εξελίσσεται μαζί με την ψυχολογική προσαρμογή στις αλλαγές της ζωής.
Τα όνειρα ως δυναμική νοητική διαδικασία
«Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι τα όνειρα δεν αποτελούν απλή αντανάκλαση των εμπειριών μας, αλλά μια δυναμική διαδικασία που διαμορφώνεται από το ποιοι είμαστε και τι βιώνουμε»,
εξηγεί η Valentina Elce, ερευνήτρια στο IMT School και κύρια συγγραφέας της μελέτης. «Συνδυάζοντας μεγάλης κλίμακας δεδομένα με υπολογιστικές μεθόδους, καταφέραμε να εντοπίσουμε πρότυπα στο περιεχόμενο των ονείρων που ήταν έως τώρα δύσκολο να αποκαλυφθούν».
Επίσης, η μελέτη υπογραμμίζει επίσης τον ρόλο της Τεχνητής Νοημοσύνης στην πρόοδο της έρευνας για τα όνειρα.
Τα μοντέλα NLP κατάφεραν να αναλύσουν το νόημα και τη δομή των αναφορών με ακρίβεια παρόμοια με εκείνη των ανθρώπινων αξιολογητών.
Η προσέγγιση αυτή μπορεί να διευκολύνει τη μελέτη θεμάτων όπως η συνείδηση, η μνήμη και η ψυχική υγεία σε μεγαλύτερη και πιο συνεπή κλίμακα.
Τέλος, η έρευνα χρηματοδοτήθηκε από το BIAL Foundation και το TweakDreams ERC Starting Grant και πραγματοποιήθηκε στο IMT School for Advanced Studies Lucca, σε συνεργασία με ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Sapienza της Ρώμης και το Πανεπιστήμιο του Camerino.
.jpg)