ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑ..

Ένας  μεγάλος αριθμός ανθρώπων 

δεν πιστεύει ότι υπάρχουν ψυχικές παθήσεις, όπως η σχιζοφρένεια, 

αλλά ότι μια κοινωνική διαδικασία κάνει τους ανθρώπους να νομίζουν 

ότι είναι τρελοί. 

Άλλος διαδεδομένος μύθος είναι ότι 

οι «τρελοί», οι σχιζοφρενείς, είναι επικίνδυνοι. 

Ή ότι οι φτωχοί μόνο νοσούν ψυχικά βαριά. 

Δεν είναι ένας και δύο μύθοι, είναι πάρα πολλοί. 

Ειδικά για την αυτοκτονία, 

κυκλοφορεί η εσφαλμένη ιδέα ότι 

αν κάποιος έχει κάνει μια απόπειρα, 

δεν θα το ξαναπροσπαθήσει. 

Επίσης, υπάρχει η αντίληψη ότι αν αρχίσεις να συζητάς τον κίνδυνο της αυτοκτονίας ή ρωτάς ανοιχτά τους άλλους γι' αυτό το θέμα, θα τους κινητοποιήσεις προς αυτή την κατεύθυνση. 

Αυτός είναι ένας μύθος που έχει δημιουργήσει έναν διάχυτο φόβο όσον αφορά τη συζήτηση γι' αυτό το θέμα. Έτσι αφήνουμε τα σημάδια να υπάρχουν γύρω μας και δεν κάνουμε τίποτα. Ακόμα, υπάρχει η αντίληψη ότι αυτοκτονούν αυτοί που έχουν προβλήματα μόνο. 

Όμως μπορεί οποιοσδήποτε έχει μια ευαλωτότητα να φτάσει σε μια τέτοια απόφαση. 

Άρα είναι πολύ εύκολο να εξισώνουμε

την κοινωνική δύναμη με 

την ψυχική υγεία, 

ενώ στην πράξη ισχυροί, ηγεμονικοί άνθρωποι είναι συχνά στα πρόθυρα κατάρρευσης       
Η δύναμη, κοινωνική ή οικονομική, δεν έχει σχέση με την αυτοκτονία. 

Η αυτοκτονία σημαίνει ότι κάποιος έχει ξεφύγει από τα φυσιολογικά κομμάτια της πραγματικότητάς του. 

Δεν αυτοκτονεί ένας ψυχικά υγιής. 

Το 95% των ανθρώπων που αυτοκτονούν εκείνη τη στιγμή αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα. 

Επομένως η τάση για αυτοκτονία είναι μια χρόνια πάθηση; 

Ποιοι παράγοντες την επηρεάζουν;
Οι παράγοντες έχουν να κάνουν με γενετικές/επιγενετικές διεργασίες και με το περιβάλλον. 

Όταν σε μια οικογένεια παρατηρείται μια αυτοκτονική διεργασία, αυξάνονται  οι πιθανότητες αυτό να ξανασυμβεί στο μέλλον. 

Κανένας, βέβαια, δεν αυτοκτονεί απλώς και μόνο επειδή το έκανε κάποιο προγονικό του πρόσωπο. 

Εκείνο που μεταφέρεται γενετικά είναι η ευαλωτότητα, δηλαδή η ευαισθησία  όπως και σε ένα σωρό άλλες ασθένειες, καρκίνος,καρδιοπάθεια,πίεση,υπέρταση .

Η κληρονομικότητα έχει ένα όριο , μετά έρχεται ο παράγων περιβάλλον. 

Τα ερεθίσματα που παίρνει ένας άνθρωπος από την παιδική του ηλικία μέχρι και τα 20 τροποποιούν την «έκφραση του γονιδίου». 

Με τις θέσεις που λαμβάνεις μπορείς να τροποποιήσεις το γενετικό υλικό που σε επηρεάζει. 

Ας πούμε, ένα ανδρόγυνο παντρεύεται και έχουν και οι δύο γονείς αυτοκτονικό παρελθόν. 

Υπάρχει ένα φορτίο αυτοκτονικότητας,  επομένως είναι αντιμέτωποι με μια πιθανότητα, άλλα όχι με μια βεβαιότητα. Αν συμβούν διάφορα τραυματικά γεγονότα (κακοποίηση ), μπορεί να κινητοποιηθεί όντως αυτή η κληρονομημένη ευαισθησία. 

Η γενετική συμβουλευτική έρχεται και λέει στο ζευγάρι να βάλει μερικά πράγματα στη θέση τους και να μεγαλώσει τα παιδιά του με τρόπους που μπορούν να αποτρέψουν κάποια ενδεχόμενα. 

Τους λέμε «δεν θα χτυπιέστε, δεν θα μαλώνετε και αν κάνετε παιδιά, ας τα δούμε από κοντά και ας παρακολουθήσουμε πώς εξελίσσονται». 

Άρα πρέπει να υπάρχει διαρκής ενημέρωση, μια μέριμνα ψυχικής υγείας στην καθημερινότητα του πολίτη  
Οπως παρακολουθούμε τη σωματική έτσι πρέπει να παρακολουθούμε και την ψυχική, πάνε μαζί. 

Για το ψυχικό κομμάτι είναι σημαντικό να ξέρουμε ότι ένας άνθρωπος είναι ευχαριστημένος, μπορεί να κάνει όνειρα, να ερωτεύεται, να σχεδιάζει, να κάνει δεσμούς. 

Ένας άνθρωπος που λέει καλημέρα χαμογελαστά και καταλαβαίνει τι συμβαίνει δίπλα του.  

Και μια πιο επαγγελματική εποπτεία; Ίσως στα σχολεία; 

Ειδικά όσον αφορά πράγματα που είναι μη διακριτά, αόρατα στο κοινό βλέμμα;
Ναι, έχουμε παιδιά που παρουσιάζουν διαταραχές στα 14 τους –δεν λένε τίποτα σε κανένα– και μετά οι γονείς αναλαμβάνουν την ευθύνη, λυγίζουν από το βάρος και αυτοκοντούν. 

Αν τα παιδιά μιλούσαν στους μπαμπάδες, στις δασκάλες και λέγαν «ξέρεις, μπαμπά, εμένα μου αρέσει να σκοτώνω γατάκια», 

θα μπορούσαν να οδηγηθούν σε άλλη κατεύθυνση. 

Δυστυχώς, άνθρωποι περνούν μείζονα καταθλιπτικά επεισόδια και σε μεγαλύτερες ηλικίες, στα 18 τους ας πούμε, και τα περνάνε στην πλάκα. 

Όταν έχω επίγνωση τι είναι ο ψυχισμός μου, τα συναισθήματα και οι σκέψεις μου, τότε θεωρητικά μπορώ να το αντιμετωπίσω. 

Υπάρχουν όμως πολλά καταθλιπτικά επεισόδια που περνούν απαρατήρητα, άνθρωποι με οργή που κλείνονται στα σπίτια τους και βιώνουν καταστάσεις αφόρητες που συνεχίζονται, μέχρι που παίρνουν ένα όπλο ή πιο συχνά στήνουν μια κρεμάλα. 

Οι άνθρωποι που φτάνουν στην αυτοκτονία εμφανίζουν χαρακτηριστικά που ένας ψυχίατρος, που ασχολείται με την αυτοκτονία, μπορεί να τα διακρίνει. Και αν τα εντοπίσουν μέσα στην πορεία και στη συμπεριφορά του ασθενούς  τους, θα τον καλέσουν να τα συζητήσουν. 

Κάθε καταθλιπτικό επεισόδιο είναι σαν σύμπτωμα της 

πολλαπλης σκλήρυνσης : 

έρχεται και φεύγει, αλλά πάντα αφήνει κάτι. 

Παράλληλα με την παθολογία των ασθενών, υπάρχει και η παθολογία των κοινωνιών, οι υγειονομικές οικονομικές κρίσεις και οι οικολογικές καταστροφές, όπως αυτές που ζήσαμε πρόσφατα. 

Επηρεάζουν τις αυτοκτονίες ή έχουμε πάλι ανατροπές μύθων; 

Στην περίοδο του Covid μειώθηκαν οι αυτοκτονίες , αν κι αυξήθηκε η ενδοοικογενειακή βία και η κατανάλωση αλκοόλ. 

Πώς εξηγείται αυτή η μείωση; 

Σε κάθε εμπειρία κρίσης οι κοινωνίες ενώνονται, βρίσκονται μαζί, ο φόβος τις ενώνει. 

Ο εξωτερικός εχθρός κάνει τη διαφορά στην κοινωνία. 

Έτσι και στη Θεσσαλία με τις πλημμύρες. Δεν είχαμε αυτοκτονίες, δεν είχαμε κάποιον να πει 

«έχασα την περιουσία μου, τα υπάρχοντά μου, ας αυτοκτονήσω». (Όπως στην πραγματικότητα οι αυτοκτονίες από έρωτα δεν είναι παρά διαταραχές.)  

Όσον αφορά τα όρια της ψυχιατρικής μπροστά σε ευρύτερες παθογένειες, δεν γίνεται ποτέ κανένας καλά, όπως 

«δεν γίνεται καλά» ο διαβήτης ή η υπέρταση. 

Τα νοσήματα δεν εξαλείφονται πλήρως, αντιμετωπίζονται .

Οι άντρες,  μαθαίνουν νοοτροπίες, να μην κλαίνε, να μη μεταφέρουν εύκολα τα συναισθήματά τους. 

Παράδειγμα, οι «Κρητίκαροι». 

Η Κρήτη είναι η πρώτη σε αυτοκτονίες ανδρών. 

Υπάρχουν διάφορες θεωρίες για την κληρονομικότητα της αυτοκτονικότητας εκεί μέσω ενδογαμιών. 

Όμως μετράει και το ιδεώδες της αρρενωπότητας που κουβαλούν, τα αξιακά συστήματα. 

Επίσης, τα μέσα που χρησιμοποιούν οι άνδρες είναι από μόνα τους πιο θανατηφόρα, καθώς θα επιλέξουν απαγχονισμό ή πτώση, όχι φάρμακα ή κόψιμο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι συγκεκριμένες μέθοδοι δεν είναι επικίνδυνες και δεν χρήζουν προσοχής. Οι άντρες θέλουν η πρώτη τους απόπειρα να είναι και η τελική, 

ενώ οι γυναίκες μπορεί να φτάσουν στο νοσοκομείο. 

Οι άντρες, δεν είναι απαραίτητα δυνατοί, επειδή φαίνονται έτσι. Πάλι προϋπάρχει ευαλωτότητα και παράλληλα ένα αξιακό σύστημα που τους κατευθύνει, όπως και η διάδραση μ ένα ευρύτερο περιβάλλον       

Αν σε χτυπήσει μια αυτοκτονική εμμονή, ποιο θα ήταν το καλύτερο πρώτο βήμα για την αναζήτηση βοήθειας;
Αν κάποιος βιώνει αυτοκτονικές σκέψεις ή εμμονές, είναι ουσιαστικό να αναγνωρίσει ότι δεν είναι μόνος του και ότι υπάρχουν πηγές βοήθειας. 

Το πρώτο και πιο επείγον βήμα είναι 

να μιλήσει με κάποιον γι’ αυτό που αισθάνεται, είτε πρόκειται για έναν φίλο, ένα μέλος της οικογένειας 

Η επικοινωνία μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για την υποστήριξη και την κατανόηση. 

Είναι επίσης σημαντικό να αποφεύγεται η απομόνωση. 

Το να βρίσκεται κάποιος κοντά σε άλλους μπορεί να προσφέρει κάποια αίσθηση ασφάλειας και συντροφιάς. 

Στις Κυκλάδες, εκτός από τη Σύρο, δεν έχουν ψυχίατρο. 

Τα ψυχιατρικά προβλήματα σε μια κοινότητα κυμαίνονται από 5% έως 8%. Στα 100 άτομα το ενάμισι παθαίνει σχιζοφρένεια. 

Δεν αντιμετωπίζονται, είναι αφημένα έτσι αυτά τα περιστατικά. Δεν έχουν τη δυνατότητα να έρθουν στην Αθήνα, αλλά και να έρθουν, αυτό που τους περιμένει είναι το Δαφνί και το Δρομοκαΐτειο. 

Έτσι όλοι λένε «θα περάσει, δεν έχει το παιδί μου τίποτα» και το αφήνουν. 

Και ξέρουμε πια ότι στα ψυχιατρικά νοσήματα το 75% εμφανίζεται 

απ τα 16 μέχρι τα 22. 

Είναι ηλικίες που συχνά δεν παίρνουν την απόφαση να αφήσουν την απομακρυσμένη έδρα τους. 

Δεν μπορεί να υπάρχουν ολόκληρα νοσοκομεία χωρίς ψυχίατρο.