Xanax ..ΖΟΛΠΙΔΕΜΗ..ΜΕΛΑΤΟΝΙΝΗ..ΑΫΠΝΙΑ..ΚΑΙ ΗΛΙΚΙΑ..

 

Xanax (αλπραζολάμη) δεν θεωρείται κατάλληλο ως κύριο βοήθημα για την αϋπνία, παρότι μπορεί προσωρινά να προκαλέσει υπνηλία.

Γιατί δεν συνιστάται για την αϋπνία

Είναι βενζοδιαζεπίνη με κύρια ένδειξη 

το άγχος και τις κρίσεις πανικού, 

όχι τον ύπνο.

Γρήγορη ανοχή: 

μετά από λίγες εβδομάδες 

χάνει την αποτελεσματικότητα Της

Κίνδυνος εξάρτησης 

και στερητικών συμπτωμάτων, 

ειδικά αν λαμβάνεται καθημερινά.

Μπορεί να διαταράξει την ποιότητα του ύπνου 

(λιγότερος βαθύς  REM ύπνος).

Πρωινή καταστολή, ζάλη, προβλήματα μνήμης συγκέντρωσης.

Πότε μπορεί να χρησιμοποιηθεί

Βραχυπρόθεσμα και περιστασιακά, 

μόνον αν η αϋπνία οφείλεται σε έντονο άγχος 

Όχι ως μακροχρόνια  λύση.

Τι προτιμάται για την αϋπνία

Βελτίωση υγιεινής ύπνου 

(σταθερό ωράριο, χωρίς οθόνες ).

Φάρμακα για ύπνο 

( ζολπιδέμη, μελατονίνη )

Υγρά: 

σταματούν 2–3 ώρες πριν τον ύπνο

Καφεΐνη: όχι μετά το μεσημέρι

Διπλή ούρηση πριν τον ύπνο

Για τον ύπνο :

Μελατονίνη χαμηλή δόση (1 mg) μπορεί να βοηθήσει σε ηλικιωμένους

Νυχτερινή πολυουρία 

(παράγονται πολλά ούρα τη νύχτα)

Διαταραχή διατήρησης ύπνου 

λόγω ηλικίας (ρηχός ύπνος)

«Εκμάθηση αφύπνισης» 

 το σώμα ξυπνά αυτόματα μετά τις 01:30

Τι βοηθάει σ αυτή την περίπτωση

Στόχος: 

να μειωθεί το πρωτο ξύπνημα

Όταν κοπεί το ξύπνημα στις 01:30, 

συνήθως όλη η νύχτα βελτιώνεται.

Υγρά μόνο μέχρι 19:30

Διπλή ούρηση στις 22:30

Ελαφρύ βραδινό (όχι αλάτι  σούπες)

Όταν ξυπνάς στις 01:30

Το κρίσιμο λάθος είναι 

να προσπαθείς έντονα 

να ξανακοιμηθείς.

Πήγαινε τουαλέτα 

χωρίς να ανάψεις δυνατό φως

Γύρνα στο κρεβάτι

Αν σε 15–20 λεπτά δεν έρθει ύπνος:

σήκω κάθισε σε χαμηλό φως

διάβασε ξαναγύρνα μόνον 

όταν νυστάξεις

Αυτό «σβήνει» τη μαθημένη αφύπνιση.

Φαρμακευτική βοήθεια 

(ασφαλής επιλογή)

Με βάση ηλικία  προφίλ:

Μελατονίνη 1 mg στις 22:00

βοηθά διατήρηση ύπνου

ασφαλής στους ηλικιωμένους

Xanax  όχι

Πολύ συγκεκριμένα:

Νυχτερινή πολυουρία 

χωρίς συμπτώματα προστάτη

Σ αυτή την ηλικία, ο στόχος 

δεν είναι 8 ώρες συνεχόμενου ύπνου.

 5–6 ώρες συνολικά 

χωρίς έντονη υπνηλία την ημέρα, θεωρείται επιτυχία.

Με τη ζολπιδέμη, δεν σημαίνει ότι 

«δεν δουλεύει».

Η ζολπιδέμη βοηθά 

αλλά δεν κόβει τις αφυπνίσεις

Η ζολπιδέμη είναι φάρμακο 

έναρξης ύπνου 

βοηθά να κοιμηθείς γρήγορα 

Έχει μικρή διάρκεια δράσης

δεν εμποδίζει το ξύπνημα 

στις 01:30–03:00

Σε ηλικιωμένους 

δεν αυξάνουμε δόση λόγω:

πτώσεων σύγχυσης 

Άρα: το ότι κοιμάσαι αλλά ξυπνάς 

είναι φυσικό με αυτό το φάρμακο.

Τι ΔΕΝ πρέπει να γίνει

❌ Προσθήκη Xanax

❌ Αύξηση ζολπιδέμης

❌ Δεύτερο χάπι μέσ τη νύχτα

(όλα αυξάνουν πολύ τον κίνδυνο πτώσεων & σύγχυσης)

Συνδυασμός με μελατονίνη 

χαμηλής δόσης

Πολύ συχνά βοηθά:

Μελατονίνη 1 mg στις 21:30–22:00

Ζολπιδέμη την ώρα του ύπνου

Βελτιώνει τη διατήρηση ύπνου 

χωρίς να βαραίνει.

Αποδοχή 1ης αφύπνισης (κλειδί)

Το ξύπνημα στις 01:30:

είναι βιολογικό σ αυτή την ηλικία

Όσο λιγότερο άγχος  

τόσο πιο εύκολος ο ύπνος.

Τεχνική επανύπνωσης 

(πολύ σημαντική)

χαμηλό φως

χωρίς ρολόι

αν δεν έρθει ύπνος σε 20′  

σηκώνεσαι 

Αυτό δουλεύει καλύτερα 

από φάρμακο μακροπρόθεσμα.

Ζολπιδέμη: 

σωστή επιλογή για έναρξη ύπνου 

Xanax: όχι

Στόχος: 

λιγότερο άγχος 

για την αφύπνιση + ασφαλής επανύπνωση

Τι σημαίνει ότι παίρνεις ζολπιδέμη 10 mg και δεν έχεις ζάλη ή κόπωση

Ο οργανισμός σου την ανέχεται καλά

Δεν φαίνεται υπερκαταστολή

Η συνιστώμενη δόση είναι 5 mg

Ακόμη κι αν νιώθεις καλά, 

ο κίνδυνος:

νυχτερινής αστάθειας πτώσης σύγχυσης παραμένει αυξημένος.

Μην περιμένεις πλήρη νύχτα 

χωρίς αφυπνίσεις

1–2 αφυπνίσεις = φυσιολογικό

στόχος είναι η 

εύκολη επαναφορά στον ύπνο

Τι συχνά δουλεύει καλύτερα από τα 10 mg

Επιλογή Α 

(πολύ συχνή και ασφαλέστερη):

5 mg ζολπιδέμη +μελατονίνη 1 mg 

νωρίτερα

Πιο σταθερός ύπνος, λιγότερες διακυμάνσεις.

Επιλογή Β:

10 mg όχι κάθε βράδυ

εναλλαγή με βράδια χωρίς φάρμακο

Για την αφύπνιση στις 01:30 

Δεν είναι αποτυχία του φαρμάκου.

Αν:

δεν κοιτάς ρολόι

δεν αγχώνεσαι

δεν «παλεύεις» να κοιμηθείς

τότε συνήθως 

ο δεύτερος ύπνος έρχεται μόνος του.

Τι ΔΕΝ προτείνεται 

Προσθήκη Xanax 

Δεύτερη δόση μέσα στη νύχτα

ο ύπνος σου είναι καλύτερος από τον μέσο όρο για 81 ετών

το πρόβλημα είναι η διακοπή, 

όχι η συνολική ξεκούραση

ο μεγαλύτερος κίνδυνος 

αυτή τη στιγμή είναι η ασφάλεια, 

όχι η αϋπνία

Αυτό ΔΕΝ είναι παθολογική αϋπνία.

Είναι αυτό που ονομάζουμε 

ηλικιακή διαταραχή διατήρησης ύπνου.

Με απλά λόγια:

Ο ύπνος σου είναι 

επαρκής λειτουργικά, 

απλώς σπασμένος τη νύχτα.

Το πιο σημαντικό μήνυμα

Δεν χρειάζεσαι “δυνατότερο” φάρμακο.

Αν το κυνηγήσουμε, το μόνο που θα αυξηθεί είναι ο κίνδυνος, όχι η ποιότητα ύπνου.

Στην ηλικία σου:

Ο εγκέφαλος δεν κρατά βαθύ ύπνο πολλές ώρες

Το ξύπνημα 01:30–02:00 

είναι βιολογικό

Το πρόβλημα γίνεται πρόβλημα 

Μόνον Επειδή σε αγχώνει

Να μην “σπάει” ο ύπνος ψυχολογικά

Όσο σκέφτεσαι:

Ξύπνησα πάλι… δεν θα ξανακοιμηθώ»

ο εγκέφαλος μπαίνει σε εγρήγορση.

Αυτός είναι ο κύριος εχθρός σου 

όχι η κύστη, όχι η ηλικία.

Μικρή αλλά κρίσιμη αλλαγή που συχνά βοηθά

Πήγαινε για ύπνο λίγο πιο αργά, 

 23:30

Ξύπνα την ίδια ώρα κάθε πρωί

 Συμπιέζει τον ύπνο και μειώνει τις νυχτερινές αφυπνίσεις.

Πώς να “σβήνεις” το ξύπνημα

Όταν ξυπνήσεις:

Δεν ελέγχεις την ώρα

Δεν λες «πρέπει να κοιμηθώ»

Αν δεν έρθει ύπνος 

σηκώνεσαι ήρεμα για λίγο

Αυτό εκπαιδεύει ξανά τον εγκέφαλο.

Για τη ζολπιδέμη 

Αν κοιμάσαι χωρίς πρόβλημα την ημέρα

Αν περπατάς, λειτουργείς, 

δεν νυστάζεις :

Η ζολπιδέμη είναι υποστηρικτική, 

όχι απαραίτητη.

Μην περιμένεις απ αυτήν 

να “φτιάξει” κάτι 

που δεν είναι ασθένεια.