ΜΑΤΙΑ ...ΜΙΑ ΚΟΚΚΙΝΗ ΚΗΛΙΔΑ

Μία ξαφνική κόκκινη κηλίδα στο μάτι μπορεί να φαίνεται τρομακτική, αλλά συνηθως είναι ακίνδυνη και υποχωρεί από μόνη της. 

Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις,  μπορεί να είναι προειδοποιητικό σημάδι προβλημάτων . 

Πότε μπορεί να είναι επικίνδυνο; 

Με ποιες παθήσεις μπορεί να σχετίζεται;

Συχνά φαίνεται ανησυχητική αλλά είναι συνήθως ανώδυνη και καλοήθης. 

Μπορεί να είναι ένδειξη υπέρτασης, αν εμφανίζεται ξανά και ξανά.

Γνωστή ως 

υποεπιπεφυκοτική αιμορραγία, εμφανίζεται όταν ένα μικρό αιμοφόρο αγγείο σπάσει κάτω από το διαφανές επιφανειακό στρώμα που καλύπτει το λευκό μέρος του ματιού. 

Συνήθως δεν επηρεάζει την όραση, δεν προκαλεί πόνο και υποχωρεί από μόνη της μέσα σε λίγες ημέρες έως δύο εβδομάδες. 

Ωστόσο, σε ηλικιωμένους ή σε περιπτώσεις όπου επαναλαμβάνεται, μπορεί να υποδηλώνει ένα υποκείμενο πρόβλημα υγείας που χρειάζεται προσοχή.

Τα αίτια αυτής της αιμορραγίας   χωρίζονται σε δύο κατηγορίες. 

Υπάρχουν τοπικά αίτια — όπως το έντονο τρίψιμο του ματιού ή η έντονη ξηρότητα, 

Η ξηροφθαλμία έχει γίνει όλο και πιο συχνή, λόγω της παρατεταμένης χρήσης οθονών, που μειώνει τα ανοιγοκλείσματα των βλεφάρων, και της έκθεσης σε ξηρά περιβάλλοντα, όπως ο κλιματισμός ή η θέρμανση. 

Η μακροχρόνια χρήση κολλυρίων, ειδικά για το γλαύκωμα, μπορεί επίσης να ερεθίσει και να βλάψει τα ευαίσθητα αιμοφόρα αγγεία.

Οφθαλμική αιμορραγία–  ασθένειες;

Η οφθαλμική αιμορραγία  δεν αποτελεί συνήθως από μόνη της ασθένεια αλλά συχνά είναι ένδειξη κάποιου άλλου προβλήματος υγείας.

Σύμφωνα με δημοσίευση του 2024 με τίτλο 

A Comprehensive Review of Ocular Manifestations in Systemic Diseases, 

ασθένειες — όπως 

ο διαβήτης, η υπέρταση, τα αυτοάνοσα και οι αιματολογικές διαταραχές 

 μπορούν να εκδηλώσουν τα πρώτα τους σημάδια στα μάτια. 

Η μελέτη τονίζει ότι η έγκαιρη αναγνώριση αυτών των αλλαγών στα μάτια μπορεί να βοηθήσει  να διαγνωσθουν συστηματικές ασθένειες νωρίτερα και να βελτιώσουν την πρόγνωση .

Πολλές περιπτώσεις συνδέονται με συστηματικές ασθένειες που επηρεάζουν τα αιμοφόρα αγγεία ή την πήξη του αίματος. 

Εκτός από τον διαβήτη και την υπέρταση, άλλα συνηθισμένα αίτια είναι τραύματα.

Ο διαβήτης (ειδικά η παραγωγική διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια) είναι η κύρια αιτία υαλοειδικής αιμορραγίας.

Η υπέρταση και η αγγειακή ευθραυστότητα αυξάνουν τον κίνδυνο αμφιβληστροειδικών και υποεπιπεφυκιδικών αιμορραγιών.

Αιματολογικές διαταραχές 

(αναιμία, λευχαιμία) 

μπορούν επίσης να προκαλέσουν αιμορραγία στο μάτι.

Τραύμα και ξαφνικές μεταβολές της πίεσης 

(Valsalva retinopathy, τοκετός, μεγάλο υψόμετρο) 

μπορεί να πυροδοτήσουν αιμορραγία χωρίς χρόνια ασθένεια.

Ακόμη και μικρές αιμορραγίες στο μάτι μπορούν μερικές φορές να είναι προειδοποιητικό σημάδι συστηματικής νόσου.

Συστηματικοί παράγοντες που κρύβονται πίσω από την κόκκινη κηλίδα στο μάτι

Από την άλλη πλευρά, οι εσωτερικές αιτίες σχετίζονται με συστηματικές καταστάσεις που επηρεάζουν το αγγειακό σύστημα του σώματος — όχι μόνο των ματιών. 

Μία από τις πιο σημαντικές είναι η υπέρταση, η οποία καθιστά τα αιμοφόρα αγγεία 

εύθραυστα και επιρρεπή σε ρήξη, 

ακόμη και υπό ελαφρά καταπόνηση. 

Φάρμακα που αραιώνουν το αίμα, όπως η ασπιρίνη, η βαρφαρίνη ή άλλα αντιπηκτικά, μπορούν επίσης να μειώσουν την ικανότητα πήξης, κάνοντας ακόμη και μια μικρή αιμορραγία στο μάτι να φαίνεται πιο έντονη και να διαρκεί περισσότερο.

Υπάρχουν επίσης καθημερινές καταστάσεις που μπορούν να προκαλέσουν απότομη αύξηση της φλεβικής πίεσης στο σώμα, όπως 

ο βήχας, το φτάρνισμα, ο εμετός, η άρση βαρέων αντικειμένων ή ακόμη και η έντονη προσπάθεια λόγω δυσκοιλιότητας. 

Σ αυτά τα σενάρια, η πίεση στην κοιλιακή χώρα αυξάνεται, οι φλέβες διογκώνονται και διατείνονται, και ένα μικρό αιμοφόρο αγγείο στον επιπεφυκότα του ματιού μπορεί να σπάσει.

Όταν αυξάνετε την ενδοκοιλιακή πίεση, οι φλέβες διογκώνονται και μικρά αγγεία μπορεί να σπάσουν 

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η ίδια η αιμορραγία δεν αποτελεί ένδειξη σοβαρής πάθησης 

εκτός κι αν επανεμφανίζεται συχνά, οπότε είναι σημαντικό να ελεγχθεί η ύπαρξη κάποιας υποκείμενης συστηματικής ασθένειας.

Σημάδι της υπο-επιπεφυκοτικής αιμορραγίας είναι μια ξαφνική κόκκινη ή σκούρα κηλίδα στο λευκό του ματιού. 

Αν και φαίνεται έντονα, είναι συνήθως ανώδυνη, 

δεν επηρεάζει την όραση και 

δεν προκαλεί οίδημα 

— μερικές φορές μόνον ένα ελαφρύ αίσθημα γαργαλήματος ή φαγούρα. 

Οι περισσότεροι δεν την παρατηρούν καν μέχρι να κοιταχτούν στον καθρέφτη ή να τους το πει κάποιος άλλος.

Η κηλίδα υποχωρεί από μόνη της μέσα σε μία έως δύο εβδομάδες, ξεθωριάζοντας όπως μια μελανιά στο δέρμα  από κόκκινη σε πορτοκαλί και στη συνέχεια σε κίτρινη. 

Δεν απαιτείται θεραπεία, αν και ενυδατικές σταγόνες μπορούν να ανακουφίσουν από την ενόχληση, και είναι καλό να αποφεύγεται το τρίψιμο του ματιού.

Ποιοι διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο;

Σε υγιή νεαρά άτομα, είναι συνήθως ακίνδυνη και σχετίζεται με τοπικά αίτια, όπως η κόπωση των ματιών, η ξηρότητα ή μικροτραυματισμοί. 

Στους ηλικιωμένους, μπορεί να αντανακλά συστηματικά προβλήματα, υπέρταση, διαβήτη ή αθηροσκλήρωση. 

Είναι γενικά πιο συχνή στους ηλικιωμένους. 

Σε έναν υγιή νέο ενήλικα, αυτό το είδος αιμορραγίας είναι συνήθως μεμονωμένο και δεν προκαλεί ανησυχία.

Οι φακοί επαφής δεν προκαλούν άμεσα αιμορραγία, αλλά το συχνό τρίψιμο κατά την τοποθέτηση ή αφαίρεσή τους μπορεί να σπάσει μικρά αιμοφόρα αγγεία. 

Η καλή υγιεινή και η σωστή χρήση μειώνουν τον κίνδυνο.

Απαιτείται ιατρική συμβουλή εάν η κόκκινη κηλίδα δεν ξεθωριάσει μέσα σε 2–3 εβδομάδες, 

αν υπάρχει πόνος, εκκρίσεις,

οίδημα ή αλλαγές στην όραση, 

αν η αιμορραγία επαναλαμβάνεται ή αν το άτομο λαμβάνει αντιπηκτικά ή έχει διαταραχή στην πήξη.

Η ίδια η αιμορραγία δεν είναι επικίνδυνη αλλά μερικές φορές αποτελεί ένδειξη άλλου προβλήματος, όπως ανεπαρκώς ελεγχόμενη υπέρταση. 

Ελέγξτε την αρτηριακή πίεση και τον διαβήτη, αποφύγετε την υπερβολική καταπόνηση, χειριστείτε σωστά τους φακούς επαφής, κρατήστε τα μάτια καθαρά και μην τα τρίβετε.

Πηγές: Ynet News, Delhi Journal of Ophthalmology, PMC, Nature Scientific Reports, ScienceDirect, Nature Scientific Reports, NIH, PMC