ΚΑΤΟΠΤΡΙΚΟΙ ΝΕΥΡΩΝΕΣ

 

Απ τις πιο συναρπαστικές νευρο επιστημονικές ανακαλύψεις των τελευταίων δεκαετιών. 

Ανακαλύφθηκαν  στις αρχές της δεκαετίας του 1990 από ομάδα Ιταλών ερευνητών.

Το Σύστημα Κατοπτρικών Νευρώνων (MNS)  ενεργοποιείται όταν κινούμε τα μέρη του σώματός μας και όταν παρατηρούμε τις ενέργειες άλλων. 

Το MNS θεωρείται ότι σχετίζεται όχι μόνο με την κινητική μίμηση και την αναγνωστική πρόθεση άλλων  

αλλά και με έννοιες σχετικές με την κοινωνική αλληλεπίδραση, όπως το συναίσθημα και η ενσυναίσθηση. 

Ο αυτόματος αντικατοπτρισμός κινήσεων των άλλων με τους κατοπτρικούς νευρώνες μάς επέτρεπε να ανακτήσουμε τις προθέσεις που τις προκάλεσαν, αποτελώντας «κλειδί» για την κατανόηση του τι συνέβαινε στο μυαλό των άλλων.

Εκτεταμένες έρευνες υποστηρίζουν ότι οι κατοπτρικοί νευρώνες είναι λειτουργικοί απ τη γέννηση κιόλας. 

Παρόλα αυτά, ρυθμίζονται περαιτέρω μέσα απ τις εμπειρίες. 

Υπάρχουν στοιχεία συμπεριφοράς ότι οι κατοπτρικοί νευρώνες είναι λειτουργικοί από τη γέννηση, το οποίο επιβεβαιώνεται από ένα φαινόμενο γνωστό ως μίμηση νεογνών (neonatal imitation). 

Η νεογνική μίμηση είναι μια πρώιμη ικανότητα του νεογνού να μιμείται ενέργειες των γύρω του, συμπεριλαμβανομένων των εκφράσεων του προσώπου, ακόμα και τέσσερις εβδομάδες μετά τη γέννηση. 

Επιπλέον, έχει παρατηρηθεί σε νεογνά ότι μπορούν να ταυτιστούν με τις εκφράσεις του προσώπου άλλων ατόμων από την πρώτη κιόλας φορά που τα βλέπουν, υποδηλώνοντας μια ανεξάρτητη από την εμπειρία ικανότητα αντιστοίχισης αισθητηριοκινητικής λειτουργίας που είναι λειτουργική από τη γέννηση.

Ως ενσυναίσθηση ορίζεται η συναισθηματική ταύτιση με την ψυχική κατάσταση ενός άλλου ατόμου, καθώς, επίσης, και η κατανόηση της συμπεριφοράς τους πίσω από τη δεδομένη ψυχική κατάσταση.

Οι κατοπτρικοί νευρώνες στο Πρόσθιο Περιφερικό Φλοιό (ACC) ενός ποντικιού γίνονται ενεργοί όχι μόνο όταν το ίδιο το ζώο πονάει, αλλά και όταν παρατηρεί ένα άλλο ποντίκι να πονάει. 

Ο ACC είναι μία περιοχή του εγκεφάλου, η οποία ενεργοποιείται κατά την εμπειρία του πόνου. 

Μπορεί, να ενεργοποιηθεί και όταν το άτομο παρατηρεί κάποιον άλλον να πονάει. 

Αυτή η περιοχή φαίνεται να είναι πιο ενεργή σε άτομα με υψηλά επίπεδα ενσυναίσθησης και λιγότερο ενεργή σε άτομα με ψυχικές ασθένειες. 

Ένας από τους λόγους για τους οποίους οι ερευνητές επέλεξαν τα ποντίκια ως μοντέλο στα πειράματά τους ήταν επειδή μέρος του ACC τους έχει παρόμοια κυτταρική δομή και συνδεσιμότητα με την περιοχή ACC που έχει επιπτώσεις στην ενσυναίσθηση του πόνου στους ανθρώπους. 

Παρόλα αυτά, υπάρχουν προφανώς και άλλες πολλές οδοί για την ενεργοποίηση της ενσυναίσθησης. 

Τι προβλήματα προκαλει η μειωμένη δραστηριότητα των κατοπτρικών νευρώνων;

Η μείωση της δραστηριότητας των κατοπτρικών νευρώνων μπορεί να εμπλέκεται στην παθοφυσιολογία διαφόρων ψυχιατρικών καταστάσεων που χαρακτηρίζονται από κοινωνικά γνωστικά ελλείμματα. 

Τα κυριότερα παραδείγματα είναι 

ο αυτισμός, η σχιζοφρένεια και η ψυχοπάθεια. 

Πιο συγκεκριμένα, όσον αφορά τον αυτισμό, είναι καλά τεκμηριωμένο ότι τα παιδιά με Διαταραχές του Φάσματος του Αυτισμού  έχουν ελλείμματα στη μίμηση. 

Έρευνες, μάλιστα, υποστηρίζουν ότι ένα δυσλειτουργικό Σύστημα Κατοπτρικών Νευρώνων μπορεί να αποτελεί τη βάση των κοινωνικών ελλειμμάτων, όπως αυτά που παρατηρούνται στον αυτισμό.

Οι κατοπτρικοί νευρώνες δίνουν τη δυνατότητα στον άνθρωπο να βιώνει τις πράξεις των άλλων σαν να συμβαίνουν στον ίδιο.