ΠΙΕΣΗ...ΦΑΥΛΟΣ ΚΥΚΛΟΣ

 

Για  25 χρόνια, ο κόσμος της καρδιολογίας είχε ένα σταθερό σημείο αναφοράς.

 Αρτηριακή πίεση 140/90 θεωρούνταν φυσιολογική. 

Το 2017, αυτό άλλαξε. 

Το 2025, άλλαξε πάλι.

 Σήμερα, οι νέες κατευθυντήριες οδηγίες της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας θέτουν ως στόχο τη συστολική πίεση ...

κάτω από... 120 ακόμα και για ασθενείς που δεν βρίσκονται σε υψηλό κίνδυνο. 

Αυτό σημαίνει ότι αριθμοί που πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν φυσιολογικοί κατατάσσονται τώρα ως υπέρταση.

Η ιστορία πίσω από αυτή τη μετατόπιση ξεκινά με ένα κλινικό πείραμα και τελειώνει με ένα ερώτημα που ακόμα δεν έχει ξεκάθαρη απάντηση. 

Ποιος ακριβώς ...ωφελείται από την πιο επιθετική θεραπεία και ποιος κινδυνεύει από αυτήν.

Το σημείο καμπής ήταν το κλινικό πείραμα SPRINT, που περιέλαβε ενήλικες άνω των 50 ετών με υψηλό καρδιαγγειακό κίνδυνο. 

Η μελέτη σύγκρινε εντατική θεραπεία με στόχο συστολική πίεση κάτω από 120 με τυπική θεραπεία που στόχευε κάτω από 140. 

Τα αποτελέσματα ήταν τόσο ισχυρά, με σημαντική μείωση καρδιακών επεισοδίων, εγκεφαλικών και συνολικής θνητότητας στην ομάδα εντατικής θεραπείας, που οι ερευνητές αποφάσισαν να σταματήσουν τη μελέτη νωρίς. Το να συνεχίσουν κρίθηκε αντιδεοντολογικό, καθώς ήταν άδικο να αρνηθούν στους μισούς συμμετέχοντες τα οφέλη που είχαν ήδη φανεί.

Βάσει αυτών , οι κατευθυντήριες οδηγίες του 2017 συνέστησαν θεραπεία για συστολική πίεση πάνω από 130. 

Οι πιο πρόσφατες αναθεωρήσεις του 2025 πήγαν ένα βήμα παραπέρα, καλώντας ασθενείς με καρδιαγγειακό κίνδυνο να στοχεύουν συστολική κάτω από 120 και χαρακτηρίζοντας αυτόν τον στόχο «λογικό» ακόμα και για όσους δεν βρίσκονται σε υψηλό κίνδυνο. 

Αυτή η αλλαγή θα ορίσει εκατομμύρια επιπλέον ανθρώπους ως υπερτασικούς.

Ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία που συνέβαλαν στην πρόσφατη αναθεώρηση είναι η αναδυόμενη σχέση μεταξύ 

υπέρτασης και άνοιας. 

Μελέτες στις ΗΠΑ και στην Κίνα έδειξαν ότι η εντατική μείωση της αρτηριακής πίεσης έχει γνωστικά οφέλη πέρα από τα καρδιαγγειακά.

 Αυτό το επιχείρημα αποδεικνύεται ιδιαίτερα ισχυρό στη συνομιλία με ηλικιωμένους ασθενείς. Ακόμα και αυτοί που δεν ανησυχούν ιδιαίτερα για την καρδιά τους, ανησυχούν για τη διατήρηση της νοητικής τους λειτουργίας. Το «ό,τι κάνει καλό στην καρδιά κάνει καλό στον εγκέφαλο» έχει γίνει επιχείρημα που αλλάζει τη στάση ασθενών που αλλιώς δεν θα δέχονταν εντατικότερη θεραπεία.

Παρά τη γενική αποδοχή των νέων οδηγιών, υπάρχουν καρδιολόγοι που εκφράζουν επιφυλάξεις. 

Το κεντρικό επιχείρημά τους είναι ότι οι κλινικές δοκιμές μετρούν οφέλη σε επίπεδο πληθυσμού αλλά δεν προβλέπουν ατομικά αποτελέσματα. 

Η μείωση μιας συστολικής πίεσης 135 στο 120 απαιτεί συχνά τρίτο ή τέταρτο φάρμακο, αυξάνοντας τον κίνδυνο παρενεργειών. 

Η υπόταση μπορεί να προκαλέσει ζάλη, λιποθυμία και τραυματισμούς από πτώσεις που για ηλικιωμένους ασθενείς μπορεί να αποβούν σοβαρά. 

Μια μετα-ανάλυση βρήκε ότι για να αποφευχθεί ένα εγκεφαλικό μεταξύ 200 ασθενών σε εντατική θεραπεία, απαιτούνται 1,7 χρόνια θεραπείας, πράγμα που σημαίνει ότι για ασθενείς με άλλες σοβαρές παθήσεις ή πολύ μικρό προσδόκιμο ζωής, η εξίσωση κινδύνου-οφέλους μπορεί να είναι εντελώς διαφορετική.