ΑΝΟΙΑ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ

 

Έως και το 45% του κινδύνου άνοιας είναι τροποποιήσιμο, σύμφωνα με έρευνα The Lancet . 

«Όποιος έχει εγκέφαλο θα πρέπει να φροντίζει για την υγεία του εγκεφάλου του, από τα παιδιά έως τους ηλικιωμένους», 

λέει η Georgina Aldridge, MD, νευρολόγος στο University of Iowa Health Care.

Αυτο περιλαμβάνει τη γνώση των συμπτωμάτων που πρέπει να λάβουμε σοβαρά υπόψιν. 

Το κύριο σύμπτωμα που συνδέουν οι άνθρωποι με την επιδείνωση της υγείας του εγκεφάλου είναι το οτι ξεχνανε , ειδικά σε μεγαλύτερη ηλικία, αλλά δεν είναι η μόνη ένδειξη ότι κάτι μπορεί να μην πάει καλά. Πολλά κοινά συμπτώματα εμπίπτουν σε μία από τις ακόλουθες κατηγορίες: 

βραχυπρόθεσμη μνήμη, γλώσσα, οπτικο-χωρική, εκτελεστική (σκέψη, σχεδιασμός, επίλυση προβλημάτων) και συμπεριφορική

Ωστόσο, κάθε άτομο είναι διαφορετικό και μπορεί να βιώσει οποιονδήποτε συνδυασμό συμπτωμάτων ανάλογα με την πάθηση και το στάδιο της ζωής του.

6 συμπτώματα που οι νευρολόγοι δεν θα αγνοούσαν

1. Λήθη και προβλήματα βραχυπρόθεσμης μνήμης

Τα πιο γνωστά σημάδια επιδείνωσης της υγείας του εγκεφάλου είναι  τα προβλήματα με τη βραχυπρόθεσμη μνήμη (την ικανότητα του εγκεφάλου σας να συγκρατεί περιορισμένες πληροφορίες για λίγα δευτερόλεπτα έως ώρες). 

Ωστόσο, είναι σημαντικό να αναφέρουμε εκ των προτέρων ότι τα προβλήματα μνήμης σε ενήλικες μέσης ηλικίας θα μπορούσαν να οφείλονται σε διάφορες αιτίες που δεν σχετίζονται με την άνοια, 

λέει ο Δρ. Aldridge, 

«Το άτομο μπορεί να έχει αδιάγνωστη υπνική άπνοια , που σημαίνει ότι δεν κοιμάται καλά και είναι απαραίτητο για να σχηματίσει αναμνήσεις», λέει. «Το άτομο θα μπορούσε επίσης να έχει ανεπάρκεια σε μια βιταμίνη, όπως η Β12 , που είναι απαραίτητη για τη σωστή λειτουργία των κυττάρων και των νεύρων».

Η γενική απώλεια μνήμης μπορεί να ξεκινήσει στα μέσα της δεκαετίας των 50 ή των 60 ετών ενός ατόμου, αλλά είναι ιδιαίτερα σημαντικό να προσέχουμε για προοδευτικές αλλαγές σε ενήλικες άνω των 65 ετών, καθώς ο κίνδυνος νευροεκφυλιστικής εγκεφαλικής νόσου όπως  Αλτσχάιμερ αυξάνεται σημαντικά με την ηλικία,

Το να ξεχνάμε πρόσφατες συζητήσεις ή γεγονότα μπορεί να αποτελεί προειδοποιητικό σημάδι ήπιας γνωστικής εξασθένησης που μπορεί να εξελιχθεί σε άνοια ή Αλτσχάιμερ,  Μερικές φορές αυτό το σύμπτωμα είναι ανεπαίσθητο: 

«Οι οικογένειες μπορεί να πιστεύουν ότι το αγαπημένο τους πρόσωπο απλώς «δεν άκουγε» ή «δεν έδινε προσοχή»».

 Ένας τρόπος για να καταλάβετε εάν συμβαίνει κάτι πιο σοβαρό είναι να σημειώσετε τη συνέπεια και τη συχνότητα αυτών των επεισοδίων. Εάν συμβαίνει επανειλημμένα

2. Ακανόνιστοι ρυθμοί ύπνου ή κακή ποιότητα ύπνου

Αν δεν ήταν ήδη σαφές, η εφαρμογή καλής υγιεινής ύπνου είναι το κλειδί για καλύτερη υγεία σε όλους τους τομείς, και αυτό περιλαμβάνει και τον εγκέφαλό σας. (Στην πραγματικότητα, η έλλειψη ύπνου στη μέση ηλικία μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο άνοιας, σύμφωνα με τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας .)

Αν παρατηρήσετε ότι δεν ξεκουράζεστε καλά τελευταία, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οφείλεται σε κάποια εγκεφαλική διαταραχή, αλλά αξίζει να ερευνήσετε την αιτία.

Η υπνηλία και ο υπερβολικός ύπνος κατά τη διάρκεια της ημέρας θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν ως πρώιμος δείκτης άνοιας, ιδιαίτερα για τις γυναίκες άνω των 80, σύμφωνα με μελέτη του 2025 στο περιοδικό Neurology .

Ακόμα κι αν δεν ανησυχείτε για άνοια ή Αλτσχάιμερ, ο ύπνος επηρεάζει την υγεία του εγκεφάλου και αντίστροφα, οπότε για να βοηθήσετε το σώμα σας να λειτουργεί άριστα, προσπαθήστε να έχετε τον ύπνο σας σε εγρήγορση. ο ύπνος είναι ένας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους για να προστατεύσουμε τον εγκέφαλο

 «Ο ύπνος είναι ο χρόνος που ο εγκέφαλος καθαρίζει τα απόβλητα και ενοποιεί τις αναμνήσεις. Όταν η ποιότητα του ύπνου μειώνεται, μπορεί να επηρεάσει τη γνωστική απόδοση και τη μακροπρόθεσμη υγεία του εγκεφάλου».

Απλώς να θυμάστε: 

Οι ανάγκες ύπνου του καθενός είναι διαφορετικές, αλλά τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) συνιστούν οι περισσότεροι ενήλικες να κοιμούνται από επτά έως εννέα ώρες τη νύχτα.

3. Αλλαγές στη διάθεση, την προσωπικότητα ή τη συμπεριφορά

Οι αλλαγές στη διάθεση, την προσωπικότητα και τη συμπεριφορά μπορεί να είναι σημάδια άνοιας ή Αλτσχάιμερ. Η αλλαγή συμπεριφοράς είναι ευρεία, αλλά συχνά μπορεί να μοιάζει με κάποιον που αισθάνεται καχυποψία ή απειλή από τους άλλους για ελάχιστο ή καθόλου λόγο, επιδεικνύει ασυνήθιστη σεξουαλική συμπεριφορά, γίνεται σωματικά βίαιος (σαν να χτυπάει κάποιον άλλο) και άλλα, σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Γήρανσης . 

«Η νέα εμφάνιση άγχους, κατάθλιψης ή ευερεθιστότητας στα 60 σας μπορεί να είναι ένα πρώιμο και συχνά παραβλεπόμενο σημάδι Αλτσχάιμερ», 

«Αυτές οι αλλαγές στη διάθεση εμφανίζονται συχνά πριν από οποιαδήποτε προβλήματα μνήμης, σηματοδοτώντας ότι κάτι βαθύτερο μπορεί να συμβαίνει στον εγκέφαλο».

Μερικές φορές, οι αλλαγές στην προσωπικότητα μπορεί να υποδηλώνουν μια συγκεκριμένη πάθηση που ονομάζεται μετωποκροταφική άνοια (FTD). Η FTD είναι ένας από τους πιο συνηθισμένους τύπους άνοιας που επηρεάζει νεότερους και μεσήλικες ενήλικες. Τα συμπτώματα συνήθως ξεκινούν μεταξύ 40 και 65 ετών, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και σε νεότερους και μεγαλύτερους ενήλικες, και επηρεάζει εξίσου γυναίκες και άνδρες, σύμφωνα με το Johns Hopkins Medicine .

4. Δυσκολία με τη γλώσσα ή δυσκολία στην εύρεση των κατάλληλων λέξεων

Έχετε ποτέ νιώσει ότι μια λέξη βρίσκεται «ακριβώς στην άκρη της γλώσσας σας;» Όλοι το έχουμε βιώσει, αλλά η εμφάνιση νέων ή επιδεινούμενων προβλημάτων με τη γλώσσα (πέρα από περιστασιακά λάθη) μπορεί να σηματοδοτεί πιθανά προβλήματα στον εγκέφαλο. Σε περιπτώσεις Αλτσχάιμερ και άνοιας, αυτό μπορεί να μοιάζει με δυσκολία στην κατανόηση σύνθετων προτάσεων, στην απώλεια συνδετικών λέξεων, στην προσπάθεια να ονομάσετε ένα οικείο αντικείμενο και πολλά άλλα, λένε οι ειδικοί.

Η δυσκολία στην εύρεση καθημερινών λέξεων στη μέση της πρότασης ή η συχνή «ανατροπή» σε μια συζήτηση είναι επίσης δυνητικά ανησυχητική και μπορεί να υποδηλώνει πρώιμο Αλτσχάιμερ ή κάποια άλλη νευρολογική πάθηση

5. Δυσκολία με τις καθημερινές οικιακές δεξιότητες και εργασίες

Μερικά από τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα της άνοιας και της νόσου Αλτσχάιμερ που βιώνουν οι άνθρωποι έχουν να κάνουν με την εκτελεστική πλευρά της υγείας του εγκεφάλου, με το πώς διαχειρίζεστε καθημερινές εργασίες όπως η κατάρτιση σχεδίων, η επίλυση προβλημάτων και η λήψη αποφάσεων. Εάν έχετε συνεχώς προβλήματα με κάποιο από αυτά τα πράγματα και δεν δυσκολευόσασταν απαραίτητα με αυτά στο παρελθόν, θα μπορούσε να είναι σημάδι άνοιας

Αν κάποιος σταματήσει να μαγειρεύει, να διαχειρίζεται τα φάρμακά του ή να μην πληρώνει τους λογαριασμούς του, αυτό είναι ανησυχητικό».

«Οι άνθρωποι συνήθως δεν σταματούν απλώς να κάνουν πράγματα και συχνά αυτές οι αλλαγές είναι αλλαγές που σχετίζονται με την άνοια».

6. Αλλαγές στην οπτικο-χωρική επίγνωση

Άτομα με αναδυόμενα προβλήματα υγείας του εγκεφάλου ενδέχεται να αντιμετωπίσουν προβλήματα με την οπτικο-χωρική επίγνωση, η οποία είναι η ικανότητα του εγκεφάλου σας να κατανοεί τι βλέπετε και να ερμηνεύει τη σχέση μεταξύ αντικειμένων στο χώρο.

Παθήσεις όπως η άνοια μπορούν να επηρεάσουν την όρασή σας , επομένως εάν έχετε πρόβλημα με κάτι όπως η αντίληψη του βάθους — να υπογράφετε πολύ ψηλά σε έναν έλεγχο ή να μην μπορείτε να βρείτε αντικείμενα ανάμεσα σε ακαταστασία — αυτό θα μπορούσε να είναι ένα πρώιμο σημάδι της νόσου Αλτσχάιμερ ή ορισμένων τύπων άνοιας.

Εάν ένα άτομο αρχίσει να έχει οπτικές ψευδαισθήσεις (να βλέπει ή να ακούει πράγματα που δεν υπάρχουν), αυτό θα μπορούσε να είναι σημάδι άνοιας με σωμάτια Lewy (LBD), μιας σύνθετης διαταραχής που περιλαμβάνει ανώμαλες εναποθέσεις μιας πρωτεΐνης που ονομάζεται άλφα-συνουκλεΐνη στον εγκέφαλο, σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Γήρανσης . Αυτές οι εναποθέσεις, που ονομάζονται «σωμάτια Lewy», επηρεάζουν χημικές ουσίες στον εγκέφαλο, οι οποίες μπορούν να οδηγήσουν σε αλλαγές στη σκέψη και τη συμπεριφορά. 

Ως αποτέλεσμα, ένα άτομο μπορεί να εμφανίσει οπτικές ψευδαισθήσεις που είναι έντονες και ακόμη και τρομακτικές στη φύση τους.