ΑΝΗΔΟΝΙΑ...ΝΤΟΠΑΜΙΝΗ..

Ανηδονία, αδυναμία βίωσης ευχαρίστησης από δραστηριότητες που κάποτε θεωρούνταν ευχάριστες .

Αποτελεί βασικό σύμπτωμα της κατάθλιψης.

Η συνειδητή έκκριση ντοπαμίνης λειτουργεί ως ο κύριος μηχανισμός διαχείρισης μιας κατάστασης που στερεί από το άτομο την ικανότητα να αντλεί ευχαρίστηση από την καθημερινότητα.

Έπασχα από ανηδονία σε μεγάλο βαθμό και ακόμη πάσχω. Αυτοαποκαλούμαι «ανηδονιστής» δημιουργώντας καταστάσεις που εκκρίνουν ντοπαμίνη. - Γιώργος Λάγιος, Ψυχολόγος

Η προσωπική διαδρομή προς την ψυχική ενδοσκόπηση

Στη συνέντευξη του στο περιοδικό Hello, ο Γιώργος Λάγιος παραδέχθηκε ότι η ενασχόληση του με την επιστήμη της ψυχολογίας δεν ήταν τυχαία, αλλά προέκυψε από την ανάγκη να επουλώσει προσωπικά τραύματα. Ο ίδιος αυτοαποκαλείται «ανηδονιστής», παραδεχόμενος ότι ακόμη και σήμερα παλεύει με αυτό το σύμπτωμα, αν και σε μικρότερο βαθμό σε σχέση με το παρελθόν.

Αυτή η ειλικρινής τοποθέτηση έρχεται να προστεθεί σε προηγούμενες αποκαλύψεις για το παρελθόν του, αναδεικνύοντας μια συνεχή προσπάθεια αυτοβελτίωσης και κατανόησης των σκοτεινών πτυχών του εαυτού του. Η ανηδονία, όπως εξήγησε, τον ανάγκασε να αναζητήσει νέους τρόπους επιβίωσης σε έναν κόσμο που του φαινόταν συναισθηματικά επίπεδος.

Η κοινωνική πίεση και η παγίδα της επιτυχίας

Ο γνωστός ψυχολόγος αναφέρθηκε στο γεγονός ότι για χρόνια ακολουθούσε έναν δρόμο χαραγμένο από άλλους, κυνηγώντας τα κοινωνικά πρότυπα της επιτυχίας, των σπουδών και των χρημάτων. Παρά την εξωτερική ευημερία, η εσωτερική του κατάσταση παρέμενε κενή περιεχομένου, γεγονός που τον οδήγησε σε μια ριζική αναθεώρηση των προτεραιοτήτων του.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων ειδικών ψυχικής υγείας, η ταύτιση της ευτυχίας με τα υλικά αγαθά συχνά επιδεινώνει τα συμπτώματα της ανηδονίας, καθώς το άτομο εγκλωβίζεται σε έναν φαύλο κύκλο ανεκπλήρωτων προσδοκιών. Η ψυχική ενδοσκόπηση αποτέλεσε για τον Λάγιο το μοναδικό εργαλείο για να σπάσει αυτόν τον κύκλο και να αναζητήσει την αυθεντικότητα.

Η ντοπαμίνη ως εργαλείο διαχείρισης

Για την αντιμετώπιση της κατάστασής του, ο Γιώργος Λάγιος εστιάζει στη συνειδητή δημιουργία καταστάσεων που προκαλούν την έκκριση ντοπαμίνης. Η ντοπαμίνη, ο νευροδιαβιβαστής της ευχαρίστησης, θεωρείται ο κύριος «εχθρός» της ανηδονίας, καθώς βοηθά τον εγκέφαλο να επανασυνδεθεί με το αίσθημα της ικανοποίησης.

Επισημαίνεται από κοινωνικούς ερευνητές ότι η ενεργητική αναζήτηση ερεθισμάτων είναι απαραίτητη για όσους βιώνουν συναισθηματική άμβλυνση. Η καθημερινή προσπάθεια για μικρές νίκες και στιγμές χαράς δεν είναι απλώς μια επιλογή, αλλά μια θεραπευτική αναγκαιότητα για τη διατήρηση της ψυχικής ισορροπίας.

Η σημασία της αναγνώρισης των συμπτωμάτων

Το μήνυμα που στέλνει ο ψυχολόγος είναι η έγκαιρη αναγνώριση της ανηδονίας πριν αυτή εξελιχθεί σε βαριά κατάθλιψη. Η αίσθηση ότι τίποτα δεν προσφέρει ευχαρίστηση δεν πρέπει να αγνοείται, καθώς αποτελεί μια κραυγή βοήθειας του οργανισμού που ζητά αλλαγή πορείας.

Η επόμενη μέρα για τον ίδιο περιλαμβάνει τη συνεχή παρακολούθηση των αναγκών του και την αποφυγή των τοξικών προτύπων που τον οδήγησαν στο αδιέξοδο. Η αυτογνωσία παραμένει το ισχυρότερο όπλο απέναντι σε κάθε ψυχικό τραύμα, επιτρέποντας στο άτομο να ορίζει τη δική του έννοια της ευτυχίας.

Πώς να αναγνωρίσετε και να διαχειριστείτε την ανηδονία

Παρατηρήστε αν δραστηριότητες που αγαπούσατε (π.χ. χόμπι, φαγητό) σας αφήνουν πλέον αδιάφορους.

Εντάξτε στο πρόγραμμά σας μικρές, ελεγχόμενες δραστηριότητες που προκαλούν αίσθημα ολοκλήρωσης.

Αποφύγετε τη σύγκριση της ζωής σας με τα «τέλεια» πρότυπα των social media.

Αναζητήστε τη βοήθεια ειδικού αν η έλλειψη ευχαρίστησης διαρκεί περισσότερο από δύο εβδομάδες.

Το παρόν άρθρο έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την επαγγελματική ψυχολογική συμβουλή. Για θέματα ψυχικής υγείας, απευθυνθείτε σε ειδικό ψυχικής υγείας.

Σοφία Αλεξίου