διαβητική κετοξέωση (DKA)

 

Η διαβητική κετοξέωση (DKA)

είναι μια σοβαρή επιπλοκή του διαβήτη που συμβαίνει όταν η τιμή της γλυκόζης είναι πολύ ψηλά .

Χωρίς ινσουλίνη, η γλυκόζη δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τα κύτταρα ως ενέργεια.

Το σώμα τότε στρέφεται στην καύση λίπους, με αποτέλεσμα την παραγωγή κετονών.

Όταν οι κετόνες αυξηθούν, προκαλείται κετοξέωση.

Πότε μπορεί να συμβεί;

Η κετοξέωση εμφανίζεται συχνότερα όταν:

1)παραλείπεται ινσουλίνη

2)υπάρχει πρόβλημα στην αντλία ή στο σετ έγχυσης

3)υπάρχει λοίμωξη, πυρετός ή γαστρεντερίτιδα

4)έχουμε εμετούς ή αφυδάτωση

5)υπάρχει έντονο σωματικό ή ψυχολογικό στρες

6)γίνεται πρώτη εμφάνιση διαβήτη τύπου 1

7)λαμβάνονται φάρμακα SGLT2 (σπανιότερα και με φυσιολογικό σάκχαρο)

8)Λαμβάνονται φάρμακα GLp1

9) Η αναλογία ινσουλίνης προς υδατάνθρακα δεν υπολογίζεται σωστά

Τι συμβαίνει στο σώμα

Με απλά λόγια:

1.Η γλυκόζη μένει στο αίμα

2.Τα κύτταρα δεν παίρνουν ενέργεια

3.Το σώμα «καίει» λίπος

4.Το ήπαρ παράγει κετόνες

5.Οι κετόνες αυξάνονται στο αίμα

6.Το αίμα γίνεται όξινο

7.Χάνονται πολλά υγρά και ηλεκτρολύτες από τα ούρα

8.Προκαλείται αφυδάτωση και μεταβολική απορρύθμιση

Συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοήσουμε

-πολύ υψηλό σάκχαρο

-έντονη δίψα

-συχνουρία

-ναυτία ή εμετοί

-κοιλιακός πόνος

-έντονη αδυναμία

-βαθιές γρήγορες αναπνοές (Kussmaul)

-μυρωδιά σάπιου μήλου στην αναπνοή

-υπνηλία ή σύγχυση

Πώς μετράμε κετόνες στο σπίτι

Μέτρηση στο αίμα ;

Η καλύτερη μέθοδος είναι με ειδικό μετρητή κετονών, με τρόπο μέτρησης

Όπως μετράμε την γλυκόζη με το τριχοειδικό αίμα

Ερμηνεία τιμών:

• <0,6 mmol/L: φυσιολογικό

• 0,6–1,4 mmol/L: χρειάζεται προσοχή

• 1,5–3,0 mmol/L: υψηλός κίνδυνος

• >3,0 mmol/L: επείγον, άμεση εκτίμηση σε ΤΕΠ

Μέτρηση στα ούρα

Οι ταινίες ούρων μετρούν γλυκόζη και οξονη στα ούρα όπου οι τιμές γράφονται ως negative / trace / + / ++ / +++ και όχι mmol/L.

Όμως η μέτρηση στο αίμα θεωρείται πλέον πιο αξιόπιστη, ειδικά σε αντλία, CGM, παιδιά και sick days.

Πότε ελέγχουμε κετόνες

όταν:

-το ζάχαρο είναι >250–300 mg/dL

-είμαστε άρρωστοι

-έχουμε πυρετό

-έχουμε ναυτία ή εμετούς

-υπάρχει κοιλιακός πόνος

-η αντλία δεν φαίνεται να δουλεύει σωστά

-υπάρχει ανεξήγητη υπεργλυκαιμία για πάνω από 2 ώρες

Τι κάνουμε στο σπίτι

Αν οι κετόνες είναι χαμηλές έως μέτριες και το άτομο είναι σε καλή γενική κατάσταση:

ποτέ δεν σταματάμε τη βασική ινσουλίνη

κάνουμε επιπλέον γρήγορη ινσουλίνη σύμφωνα με το sick day plan

Και τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού

πίνουμε πολλά υγρά

ελέγχουμε ζάχαρο και κετόνες συχνά

αν έχουμε αντλία, αλλάζουμε σετ, καθετήρα και ινσουλίνη

αποφεύγουμε την άσκηση μέχρι να μηδενιστούν οι κετόνες

Πηγαίνουμε άμεσα όταν υπάρχει:

1)κετόνες >3 mmol/L

2)επαναλαμβανόμενοι εμετοί

3)δύσπνοια

4)σύγχυση

5)έντονος κοιλιακός πόνος

6)αδυναμία λήψης υγρών

7)αποτυχία πτώσης ζαχάρου μετά από έξτρα ινσουλίνη

Γιατί είναι επικίνδυνη

Η κετοξέωση μπορεί να οδηγήσει σε:

σοβαρή αφυδάτωση,υποκαλιαιμία,

αρρυθμίες,εγκεφαλικό οίδημα,κώμα,θάνατο.

Γι’ αυτό η έγκαιρη μέτρηση κετονών και η σωστή εκπαίδευση sick day rules Που βοηθούν τα άτομα με διαβήτη να αποφεύγουν τα επεισόδια οξέωσης

Βιβλιογραφία

1. American Diabetes Association Professional Practice Committee. Hyperglycemic crises in adults with diabetes: Standards of Care in Diabetes—2024. Diabetes Care. 2024;47(Suppl 1):S295-S306.

2. American Diabetes Association. Understanding diabetic ketoacidosis (DKA) in clinical practice. 2024.

3. Joint British Diabetes Societies. The management of diabetic ketoacidosis in adults. London: JBDS; 2023.

4. Diabetes Canada Clinical Practice Guidelines Expert Committee. Hyperglycemic emergencies in adults. 2024 update.

5. Lizzo JM, Goyal A, Gupta V. Adult diabetic ketoacidosis. In: StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025.

6. International Diabetes Federation Europe. How to manage diabetes during an illness: sick day management. Brussels: IDF Europe; 2023.